 |
|
|
|
ARTYKUŁY Energetyka Dobór przewodów zasilających urządzenia ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru |
|
Przedstawiono wpływ temperatury panującej w czasie pożaru na zachowanie funkcji urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru. Opisane zostały zasady doboru przewodów zasilających urządzenia ppoż. funkcjonujące w czasie pożaru, nie znajdujące odzwierciedlenia w normach przedmiotowych. Pod wpływem wysokiej temperatury, sięgającej blisko 800°C, odnotowuje się prawie pięciokrotny wzrost rezystancji przewodów zasilających. Nie uwzględnienie tego zjawiska na etapie projektowania instalacji elektrycznej zasilającej urządzenia ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru może doprowadzić do nieskutecznej ochrony przeciwporażeniowej oraz utraty funkcji tych urządzeń wskutek dużych spadków napięcia. Przedstawiony przykład rachunkowy w oparciu o pompę pożarową odnosi się do wszystkich urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru. Opisywane zjawiska zostały potwierdzone przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku, gdzie prowadzone dochodzenie w sprawie pożaru w jednym z budynków wykazało, że pompy pożarowe nie zadziałały w skutek dobrania przewodów zasilających bez uwzględnienia wzrostu rezystancji przewodów spowodowanych działaniem wysokiej temperatury.
Przy doborze przewodów zasilających urządzenia elektryczne funkcjonujące w czasie pożaru oprócz właściwej klasy odporności ogniowej należy zadbać o właściwy dobór przekroju.
Powszechnie akceptowalne zasady doboru przewodów przeznaczonych do zasilania urządzeń elektrycznych mogą prowadzić do błędnych wyników.
Pod działaniem temperatury zmianie ulega rezystancja przewodów. Wzrost rezystancji przewodów spowodowany wzrostem temperatury może stać się przyczyną błędnego
działania urządzeń elektrycznych oraz nieskutecznej ochrony przeciwporażeniowej.
Spośród dostępnych środków ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu, w obwodach zasilających urządzenia elektryczne, których funkcjonowanie jest konieczne w czasie pożaru, powszechnie stosowane jest samoczynne wyłączenie w czasie nie dłuższym niż określony w zeszycie 41 normy PN-IEC 60364.
Stosowanie wyłączników różnicowoprądowych do zabezpieczenia tych urządzeń nie jest dobrym rozwiązaniem z uwagi na wymaganą wysoką niezawodność zasilania tych
urządzeń.
W wyniku działania wysokiej temperatury odnotowuje się wzrost prądów upływowych doziemnych oraz wzrost prądów upływowych pomiędzy poszczególnymi żyłami przewodów.
Zjawisko to nasila się wskutek pojawiającej się jonizacji izolacji i może prowadzić do niekontrolowanego działania wyłączników różnicowoprądowych, co w konsekwencji spowoduje pozbawienie funkcji zasilanego urządzenia ppoż.
Wraz z upływem czasu od zainicjowania pożaru, bardzo szybko wzrasta temperatura pomieszczeń objętych pożarem. Pomimo indywidualnego przebiegu pożaru w zależności
od miejsca jego wystąpienia, opracowane zostały wykresy „temperatura-czas” modelujące przebiegi niektórych rodzajów pożarów.
Zgodnie z normą EN 1363-2:1999[22], zostały zdefiniowane następujące krzywe „temperatura-czas” symulujących przebieg pożarów w pomieszczeniach:
• krzywa normowa
• krzywa węglowodorowa
• krzywa zewnętrzna
• krzywe parametryczne
• krzywe tunelowe.
Najbardziej znana jest krzywa normowa „temperatura – czas” obrazująca pożary celulozowe, która jest powszechnie stosowana w badaniach ogniowych budynków.
Krzywą tą opisuje następujące równanie [14]:
Przykład krzywej normowej odzwierciedlającej rozwój temperatury w pożarach celulozowych, to jest w pożarach, w których paliwem jest głównie drewno i materiały drewnopodobne w odniesieniu do temperatury pokojowej wynoszącej 20°C, została przedstawiona na rysunku 1.
Podczas pożaru w budynku temperatura po około 30 minutach od chwili jego zainicjowania osiąga średnio wartość około 850°C i wykazuje nieznaczne tendencje wzrostowe wraz z upływem czasu trwania pożaru:
• po 30 min temperatura osiąga ok. 842°C;
• po 60 min temperatura osiąga ok. 945°C;
• po 90 min temperatura osiąga ok. 980°C.
Przebieg pożaru w budynku zależy od wielu czynników, do których należy zaliczyć przede wszystkim gęstość obciążenia ogniowego1), która jest uzależniona od rodzaju i masy zgromadzonych w budynku materiałów palnych oraz konstrukcji budynku, typu i przeznaczenia budynku, a także od wpływu czynników zewnętrznych.
Pod działaniem tak wysokiej temperatury powszechnie stosowane przewody instalacji elektrycznej ulegają zniszczeniu przez co do zasilania urządzeń przeciwpożarowych
należy stosować kable i przewody przeznaczone do pracy w wysokiej temperaturze.
Do podtrzymania podstawowych funkcji instalacji elektrycznej w przypadku pożaru są stosowane specjalne kable odporne na działanie wysokiej temperatury. W zależności od
wymaganego minimalnego czasu sprawnego działania kabli
– odpowiednio 30, 60, 90 min. – mogą one mieć różne klasy
podtrzymania funkcji E30, E60 i E90 (DIN VDE 4102 cz. 12) [3] lub klasy odporności ogniowej PH15, PH30, PH60, PH90 (PN-EN-50200) [4].
Do obiektów o podwyższonych wymaganiach przeciwpożarowych, takich jak: budynki handlowe, hotele, kina, teatry, szpitale, muzea, centra przetwarzania danych, centrale telefoniczne, banki, dworce lotnicze, zaliczyć można jeszcze m.in. elektrownie, kopalnie, stocznie i tunele.
Dokładne wymagania w zakresie czasu funkcjonowania urządzeń przeciwpożarowych w czasie pożaru określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [Dz. U. Nr 75/2002 poz. 690 z późniejszymi zmianami – ostatnia z 12 marca 2009 roku Dz. U. Nr 56/2009 poz. 461] [5].
Przewody zasilające urządzenia ppoż. należy instalować powyżej urządzeń tryskaczowych z uwagi na to, że pod działaniem wody w krótkim czasie (około 30 minut) tracą one właściwości izolacyjne [17].
Pod wpływem wysokiej temperatury rośnie rezystancja przewodu, która jest uzależniona od temperatury, w jakiej znajduje się przewód.
W temperaturze nie wyższej od + 200°C, zmiany rezystancji przewodów można opisać liniową zależnością [12]
Dobierane przewody do zasilania urządzeń ppoż. muszą również spełniać wymagania minimalnej wytrzymałości mechanicznej, długotrwałej obciążalności prądowej i przeciążalności, odporności na nagrzewanie przez prądy zwarciowe, spadku napięcia oraz samoczynnego wyłączenia zasilania podczas zwarć zgodnie z powszechnie akceptowalnymi zasadami opisanymi w normach przedmiotowych oraz dostępnej literaturze technicznej.
Przy doborze przewodów zasilających urządzenia ppoż. należy uwzględnić wzrost ich rezystancji spowodowany wzrostem temperatury pożarowej, który znacząco wpływa na wymagany przekrój przewodu wyznaczany z warunku spadku napięcia oraz warunku samoczynnego wyłączenia zasilania podczas zwarć doziemnych.
Zatem na etapie projektowania instalacji elektrycznej w budynku, gdzie będą instalowane urządzenia ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru (obwody zasilania: pomp pożarowych, DSO, wind przeznaczonych dla ekip ratowniczych, opraw oświetlenia awaryjnego nieposiadających modułów awaryjnych) przewody zasilające oraz przewody
połączeń wyrównawczych obejmujące te urządzenia należy dobierać zgodnie z zasadami określonymi w normie PN-IEC 60364 przy uwzględnieniu wzrostu rezystancji spowodowanej
działaniem wysokiej temperatury.
Największe problemy pojawiają się w obwodach zasilających pompy pożarowe napędzane silnikami elektrycznymi lub inne urządzenia ppoż. charakteryzujące się dużymi prądami rozruchowymi.
Silniki elektryczne podczas rozruchu pobierają znacznie większy prąd niż wartość prądu znamionowego.
Do napędu pomp pożarowych stosuje się silniki indukcyjne klatkowe z uwagi na ich prostą konstrukcje oraz wysoką niezawodność.
Zwykłe silniki klatkowe charakteryzują się dużymi prądami rozruchowymi, wynoszącymi (5-7,5)In co powoduje, że w normalnych warunkach eksploatacji dla silników klatkowych o mocach większych niż 5,5 kW stosuje się układy rozruchowe.
Silnik indukcyjny klatkowy charakteryzuje się dużymi prądami rozruchowymi oraz zmiennym współczynnikiem mocy, którego wartość zależy od obciążenia. Charakterystykę prądu rozruchowego silnika indukcyjnego klatkowego przedstawia rysunek 1.
Natomiast zależność zmian współczynnika mocy od obciążenia silnika cosϕ = ƒ(P/PN) przedstawia rysunek 2.
Podczas rozruchu nieobciążonego silnika pojawia się mała wartość jego współczynnika mocy oraz znaczny prąd rozruchowy, przez co spadek napięcia w obwodzie zasilającym silnik podczas rozruchu jest znacznie większa jak w warunkach normalnej pracy.
Spadek ten będzie tym większy im większa będzie moc zasilanego silnika.
Zatem należy sprawdzić dobrane przewody w obwodach zasilających silniki po kątem czy nie zostanie przekroczona dopuszczalna wartość spadku napięcia.
Nadmierny spadek napięcia na zaciskach silnika może spowodować jego utknięcie.
Moment obrotowy silnika jest proporcjonalny do kwadratu napięcia zasilającego zgodnie z następującą zależnością [4]:
Zgodnie ze wzorem (2) zmniejszenie napięcia zasilającego zaledwie o 10% powoduje zmniejszenie momentu o 19%
Charakterystyki momentu obrotowego indukcyjnego silnika klatkowego dla różnych wartości napięcia zasilającego przedstawia rysunek 3.
Znacznie mniejsze prądy rozruchowe posiadają silniki indukcyjne głębokożłobkowe lub silniki indukcyjne dwuklatkowe, które są przystosowane do rozruchu bezpośredniego.
Silniki te charakteryzuje również większy moment rozruchowy w stosunku do silników indukcyjnych klatkowych w wykonaniu tradycyjnym.
Przykładowe przebiegi prądu i momentu rozruchowego silnika głębokożłobkowego oraz silnika dwuklapkowego w funkcji poślizgu przedstawia rysunek 4.
W obwodzie zasilającym silnik spadek napięcia w podczas rozruchu w zależności od rodzaju rozruchu nie może przekroczyć wartości określonych w tabeli 1.
Dla silników klatkowych współczynnik mocy silnika podczas rozruchu można obliczyć z poniższego wzoru [9]:
Wymagany przekrój przewodów zasilających silnik można wyznaczyć z poniższego wzoru:
Uwaga!
Ze względu na znacznie mniejszy współczynnik mocy przy załączeniu wynoszący (0,1-0,4) w stosunku do znamionowego współczynnika mocy silnika, nie należy pomijać reaktancji przewodów, nawet jeżeli ich przekrój jest mniejszy od 50 mm2 lub 70 mm2 Al. [15].
Podobne zależności obowiązują dla innych urządzeń o dużym prądzie rozruchowym.
W przypadku odbiorników jednofazowych wzór na wymagany przekrój przewodu można wyrazić następującą zależnością:
W przypadku, gdy reaktancja przewodów jest pomijalnie mała, co ma miejsce dla przewodów o przekroju SCu ≤ 50 mm2 lub SCu ≤ 70 mm2 [15], wzory na wymagany przekrój przewodów ze względu na spadek napięcia upraszczają się do postaci odpowiednio:
• dla obwodu jednofazowego
gdzie:
Unƒ – fazowe napięcie nominalne, V
• dla obwodu trójfazowego
Ponieważ w budynku często wydziela się strefy pożarowe w celu ograniczenia możliwości rozwoju pożaru, rzadko zdarza się, że cały przewód zasilający urządzenia ppoż. znajduje się pod działaniem temperatury pożarowej. W strefie nieobjętej pożarem kabel (przewód) znajduje się pod działaniem temperatury otoczenia lub w skrajnym przypadku temperatury dopuszczalnej długotrwale spowodowanej przepływem prądu o wartości dopuszczalnej długotrwale.
Zadaniem projektanta jest wytypowanie pomieszczeń, które mogą zostać objęte pożarem (tzw. strefy gorącej) i obliczyć względną wartość długości kabla (przewodu), który z największym prawdopodobieństwem znajdzie się strefie gorącej.
Dla wymaganego czasu funkcjonowania kabla (przewodu) można dla określonego obwodu obliczyć spodziewany wzrost jego rezystancji. Tak określana rezystancja kabla (przewodu) jest sumą arytmetyczną rezystancji odcinka zakwalifikowanego do strefy, która może znaleźć się w strefie gorącej oraz rezystancji odcinka przewodu zakwalifikowanego do strefy nieobjętej pożarem (tzw. strefa zimna).
Rezystancja ta będzie zawsze większa od rezystancji odniesionej do normalnych warunków pracy rozpatrywanego odcinka kabla (przewodu).
W tabeli 2 zostały przedstawione przykładowe współczynniki wzrostu rezystancji żył kabla ułożonego częściowo w strefie gorącej i częściowo w strefie zimnej w warunkach pożaru.
Oprócz wymaganej odporności ogniowej kabla (przewodu) konieczne jest zapewnienie odpowiedniej odporności ogniowej elementów mocujących kable lub przewody.
Zgodnie z niemiecką normą DIN 41021-12: Zachowanie się materiałów i elementów budowlanych pod działaniem ognia. Podtrzymanie funkcji urządzeń w czasie pożaru [3]. Wymagania i badania., klasy podtrzymania funkcji zostały określone w tabeli 3.
Norma ta określa sposób badania i wymagania dla systemów podtrzymywania funkcji w przypadku pożaru, a więc dla kabli, zamocowań, wraz z przynależnymi kanałami, powłokami i okładzinami oraz elementami łączeniowymi. Podczas badania określa się czas funkcjonowania systemu podczas pożaru testowego, kiedy w instalacji nie występuje zwarcie i nie występuje żadna przerwa w przepływie prądu w badanych instalacjach. Zgodnie z cytowaną normą uważa się, że funkcja kabla1) została podtrzymana, jeżeli w liniach kablowych w czasie próby ogniowej nie nastąpiło zwarcie oraz przerwa przepływu prądu
w sprawdzanych elektrycznych liniach kablowych.
Zawarte w tej normie standardowe konfiguracje systemów mocowań kabli określają następujące rozwiązania:
• trasy kablowe z systemem mocowań konstrukcji nośnej co 1200 mm prowadzone w drabinkach o szerokości 400 mm, maksymalny ciężar zastępczy 20 kg/m,
• trasy kablowe z systemem mocowań konstrukcji nośnej co 1200 mm prowadzone w korytkach kablowych o szerokości 300 mm i maksymalny ciężar zastępczy 10 kg/m,
• pojedyncze kable mocowane na suficie za pomocą szyn i obejm kablowych z rynienkami zamocowanymi co 600 mm (rys. 5 i 6).
• pojedyncze kable mocowane na suficie za pomocą pojedynczych obejm zamocowanych co 300 mm (rys. 7).
1) jako linię kablową – w rozumieniu DIN 4102-12 [3] – uważa się kable energetyczne, izolowane przewody energetyczne, kable i przewody instalacyjne urządzeń telekomunikacyjnych i przetwarzania informacji i rozdzielnice łącznie z przynależnymi kanałami, powłokami i okładzinami oraz elementami łączącymi, sprzętem nośnym i obejmami.
Dlatego też, pozornie poprawnie dobrane przewody przeznaczone do zasilania urządzeń przeciwpożarowych należy sprawdzić ponownie z uwzględnieniem opisanych w artykule zjawisk.
Kable i osprzęt poddany badaniom powinien prawidłowo funkcjonować w przedziałach czasu 30, 60 i 90 min. Co odpowiada kryterium zachowania funkcji zespołu kablowego (kabel/ przewód + osprzęt) E30; E60 i E90 [3] lub PH15; PH30; PH60; PH90 – wg PN-EN 50200 [4].
Przykład trasy kablowej złożonej z drabin kablowych przedstawia rysunek 8.
Ponieważ wg normy [3] badaniu poddawane jest tylko poziome ułożenie tras kablowych, tak więc otrzymane wyniki badań przy ułożeniu obowiązują również na liniach
prowadzonych ukośnie i pionowo, w takim przypadku należy jednak w miejscach przejściowych zabezpieczyć przed załamywaniem się i osuwaniem za pomocą specjalnych obejm. Ważne jest, aby po wykonaniu systemu mocowań instalator montujący trasy kablowe odpowiednio je oznakował specjalną tabliczką zamontowaną na linii kablowej, która powinna
zawierać: nazwę firmy instalującej trasę, oznaczenie zgodne ze świadectwem sprawdzenia, klasę podtrzymywania funkcji, rok wykonania.
Do zabezpieczenia silnika zostanie przyjęty wyłącznik nadprądowy S303C20:
Wyłącznik ten umożliwi rozruch silnika bez zbędnych zadziałań.
Wymagany przekrój przewodu ze względu na długotrwałą obciążalność prądową i przeciążalność:
Na podstawie normy PN-IEC 60364-5-523, warunki spełni przewód NKGsżo 4 x 2,5 o dopuszczalnej długotrwałej obciążalności prądowej IZ = 24 A > 20 A.
Wyznaczenie współczynnika określającego względny udział strefy gorącej w długości trasy kabla (przewodu):
Ponieważ przewód dostarcza energię elektryczną tylko podczas pożaru, na podstawie tabeli 2 dla warunków klasy E90 od 30°C, należy przyjąć współczynnik kp = 3,6. Wymagany przekrój przewodów zasilających silnik pompy ze względu na warunek spadku napięcia:
• podczas rozruchu silnika pompy:
Dobrany przewód NKGsżo 4 x 16 o odporności ogniowej PH90 spełnia wymagania w zakresie spadku napięcia podczas rozruchu silnika oraz w warunkach pracy ustalonej. Spełnia
on również wymagania w zakresie samoczynnego wyłączenia zasilania podczas zwarć. Należy zatem uznać, że wszelkie wymagania w warunkach pożaru przy założeniu, ze pożarem zostanie objęta strefa 2 spełni kabel NKGSżo 4 x 16 o odporności ogniowej PH90.
Uwaga
W normalnych warunkach pracy (niepożarowych) warunki spełniłby przewód YDYżo 4 x 6, co wynika z następującego rozumowania:
• w czasie rozruchu silnika:
Przedstawiony przykład rachunkowy wyjaśnia istotę zjawiska i obrazuje wpływ temperatury powstającej podczas pożaru na jakość dostarczanej energii elektrycznej do zasilania urządzeń pożarowych oraz bezpieczeństwo osób uwięzionych w płonącym budynku oraz strażaków biorących udział w akcji gaśniczej.
Nieuwzględnienie wzrostu rezystancji powodowanego wysoką temperaturą może spowodować brak skutecznej ochrony przeciwporażeniowej urządzeń ppoż. w czasie akcji gaśniczej, trudności w ich uruchomieniu, a nawet ich uszkodzenie wskutek zniszczenia izolacji silnika spowodowanej jego utknięciem pod wpływem zbyt dużego spadku napięcia podczas rozruchu, co w konsekwencji spowoduje utratę funkcji urządzenia, które musi poprawnie funkcjonować w czasie pożaru.
W przypadku DSO, wzrost rezystancji przewodu dobranego bez uwzględniania zmian rezystancji pod wpływem temperatury spowoduje silne zniekształcenia przekazywanych komunikatów, które nie będą zrozumiałe. Oprawy oświetlenia awaryjnego zasilane z centralnego źródła mogą świecić zbyt słabo lub w skrajnym przypadku zostać pozbawione swojej funkcji.
Przedstawione w referacie zjawiska mają również wpływ na wymiarowanie połączeń wyrównawczych obejmujących urządzenia eleelektryczne, które musza funkcjonować w czasie pożaru.
LITERATURA
[1] Skiepko E.: Instalacje elektryczne funkcjonujące w czasie pożaru – materiały 40. Jubileuszowej konferencji KRGEB, Warszawa 17 maj 2007
[2] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21.04.2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. (Dz. U. Nr 80/2006 poz. 563).
[3] DIN 4102-12 „Zachowanie się materiałów i elementów budowlanych pod wpływem ognia. Podtrzymywanie funkcji urządzeń w czasie pożaru. Wymagania i badania”
[4] PN-EN 50200 „Metoda badania palności cienkich przewodów i kabli bez ochrony specjalnej stosowanych w obwodach zabezpieczających”
[5] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12-04-2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [Dz.U. 75 poz. 690 z późniejszymi zmianami].
[6] PN-IEC 60364 wieloarkuszowa norma „Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych”
[7] Praca zbiorowa pod red. Jana Strzałki, Instalacje elektryczne i teletechniczne – poradnik montera i inżyniera elektryka, Verlag Dashofer, Warszawa 2001
[8] Informator techniczny TECHNOKABEL 2007 [9] Niestępski S., Pasternakiewicz J., Wiśniewski T., Parol M.: Projektowanie sieci elektroenergetycznych. Instalacje elektryczne – OWPW 2002
[10] Poradnik inżyniera elektryka t. 3 – WNT 1997
[11] Januszewski S., Pytlak A., Rosnowska-Nowaczyk M., Światek H.: Napęd elektryczny, WsiP 1994
[12] Celiński Z.: Materiałoznawstwo elektrotechniczne – OWPW 1998
[13] Linder H.: Zbiór zadań z elektrotechniki cz.1. Prąd stały – obwody, COSiW SEP 2004
[14] Abramowicz M., Adamski R. G.: Bezpieczeństwo pożarowe budynków – cz. 1, SGSP Warszawa 2002
[15] N-SEP-E 002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Instalacje elektryczne w obiektach mieszkalnych. Podstawy planowania
[16] Wiatr J., Orzechowski M.: Poradnik projektanta elektryka. Podstawy zasilania budynków mieszkalnych, użyteczności publicznej i innych obiektów nieprzemysłowych w energie elektryczną – ODW MEDIU – wydanie III 2008
[17] Paradowska-Rychlik A.: Referat marketingowy Zakładów Kablowych Bitnera – Konferencja szkoleniowa bezpieczeństwo instalacji elektrycznych. 30 września 2008, SGSP Warszawa – materiały konferencyjne
[18] Musiał E.: Obciążalność cieplna oraz zabezpieczenia nadprądowe przewodów i kabli – INPE nr 107, sierpień 2008
[19] Markiewicz H.: Instalacje elektryczne. WNT 1996
[20] Laskowski J.: Poradnik elektroenergetyka przemysłowego – COSiW SEP 1996
[21] Cholewicki T.: Elektrotechnika teoretyczna t. 1. WNT 1973
[22] EN 1363:1999-2: Fire resistance test. Part 2. Alternative and additional procedures
[23] PN-B- 02852:2001 – Ochrona przeciwpożarowa budynków. Obliczanie obciążenia ogniowego oraz wyznaczanie względnego czasu trwania pożaru
[24] Sterowanie ewakuacją za pomocą nowoczesnych urządzeń technicznych – materiały konferencyjne SITP O/Poznań, Poznań, 27 stycznia 2005
[25] Wiatr J.: Oświetlenie awaryjne w budynkach – wymagania i zasady zasilania – seria zeszyty dla elektryków – Nr 2 – DW MEDIUM 2007 – wydanie I
[26] Skiepko E.: Instalacje przeciwpożarowe – seria: zeszyty dla elektryków Nr 5 – DW MEDIUM 2009 – wydanie I
[27] Praca zbiorowa pod redakcją J. Wiatr – Podstawy projektowania i budowy elektroenergetycznych linii kablowych średniego napięcia – seria zeszyty dla elektryków Nr 1- DW MEDIUM – 2009 – wydanie II
[28] Boczkowski A., Wiatr J., Zdunek W.: Warsztaty techniczne dla projektantów instalacji elektrycznych. Ochrona przeciwpożarowa w odniesieniu do instalacji elektrycznych – SPE
O/Warszawa 2009
[29] Wiatr J.: Instalacje elektryczne funkcjonujące e czasie pożaru oraz ich ochrona – 42 konferencja KRGB. Zakopane, 13 – 15 maja 2009
[30] Praca zbiorowa pod redakcją J. Wiatr – Poradnik projektanta elektryka systemów zasilania awaryjnego i gwarantowanego – Eaton Quality Powerare –2008
[31] Wiatr J.: Ochrona pożarowa kanałów i tuneli kablowych – Konferencja SITP O/Katowice – Wisła, kwiecień 2008
[32] Boczkowski A.: Wymagania techniczne dla instalacji elektrycznych niskiego napięcia w budynkach – DW MEDIUM 2008
Autor: mgr inż. Julian Wiatr
| REKLAMA |
|
|
| REKLAMA |
|
|
