Nowa dyrektywa UE ma pomóc w oszczędnym gospodarowaniu zasobami.
Obecnie tylko jedna trzecia zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w UE podlega odrębnej zbiórce w ramach udokumentowanego systemu. Nowe przepisy wprowadzone przez Komisję Europejską mają usprawnić zbiórkę i recykling elektrycznych odpadów.
Od 13 sierpnia obowiązują ulepszone przepisy dotyczące zbiórki i przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (zwany w skrócie odpadami WEEE) stanowi jeden z najszybciej rosnących strumieni odpadów, z którym wiążą się duże możliwości, jeśli chodzi o udostępnianie surowców wtórnych na rynku.
Regularna zbiórka i odpowiednie przetwarzanie to jeden z zasadniczych warunków umożliwiających recykling takich materiałów jak złoto, srebro, miedź i metale rzadkie, które znajdują się w używanych telewizorach, laptopach i telefonach komórkowych.
– W obliczu poważnych problemów gospodarczych i wzrostu cen surowców warto propagować oszczędne gospodarowanie zasobami, które łączy korzyści dla środowiska z nowatorskimi metodami pobudzania wzrostu gospodarczego. Trzeba zapewnić nowe możliwości zbiórki odpadów WEEE i poprawić wydajność istniejących rozwiązań. Zachęcam państwa członkowskie do osiągnięcia nowych poziomów docelowych przed upływem formalnego terminu – powiedział komisarz ds. środowiska, Janez Potočnik.
W nowej dyrektywie wprowadzono od 2016 r. docelowy poziom zbiórki w wysokości 45% sprzedanego sprzętu elektronicznego. Następnie w ramach drugiego etapu od 2019 r. będzie obowiązywał poziom wynoszący 65% sprzedanego sprzętu lub 85% wytworzonych odpadów WEEE. Państwa członkowskie będą mogły wybrać jedną z tych dwóch równoważnych metod na potrzeby sprawozdawczości. Od 2018 r. ograniczony obecnie zakres dyrektywy ulegnie rozszerzeniu na wszystkie kategorie odpadów WEEE, co zostanie poddane wcześniej ocenie skutków.
Dyrektywa zapewnia państwom członkowskim skuteczniejsze narzędzia zwalczania nielegalnego eksportu odpadów. Nielegalne przemieszczanie odpadów WEEE stanowi poważny problem, zwłaszcza gdy w celu obejścia przepisów UE dotyczących unieszkodliwiania odpadów odbywa się pod pretekstem legalnego przemieszczania używanego sprzętu. Nowa dyrektywa zobowiązuje eksporterów do sprawdzania, czy sprzęt działa, a także do przedstawiania dokumentacji dotyczącej charakteru przemieszczania, które wydaje się niezgodne z prawem.
Ponadto oczekuje się, że harmonizacja krajowych wymogów w zakresie rejestracji i sprawozdawczości zmniejszy obciążenia administracyjne. Wymogi rejestrów państw członkowskich obowiązujące producentów odpadów WEEE będą od tej pory zbliżone.
Stan obecny
Obecnie tylko jedna trzecia zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w UE podlega odrębnej zbiórce w ramach udokumentowanego systemu. Obowiązujący docelowy poziom zbiórki w UE wynosi 4 kg odpadów WEEE na osobę, co odpowiada ok. 2 mln ton rocznie, przy czym co roku w UE wytwarza się ok. 10 mln ton odpadów WEEE.
Szacuje się, że do 2020 r. ilość wytwarzanych rocznie odpadów WEEE wzrośnie do 12 mln ton. Ostateczny docelowy poziom określony w nowej dyrektywie, czyli aż 85% wszystkich odpadów WEEE, spowoduje, że w 2020 r. odrębną zbiórką w UE będzie objętych ok. 10 mln ton odpadów, czyli mniej więcej 20 kg na osobę.
Cele do realizacji
Do dnia 14 lutego 2014 r. państwa członkowskie muszą zmienić obowiązujące prawodawstwo krajowe dotyczące odpadów WEEE i dostosować je do nowej dyrektywy i nowych poziomów docelowych. Konsumenci będą mogli oddawać drobne odpady WEEE w dużych sklepach detalicznych, chyba że wykazana zostanie co najmniej równoważna skuteczność istniejących systemów alternatywnych. W przypadku przemieszczania używanego sprzętu, co do którego można podejrzewać, że stanowi nielegalne przemieszczanie odpadów, po uwzględnieniu dyrektywy w przepisach krajowych stosowana będzie zasada przeniesienia ciężaru dowodu.
- od 2016 r. państwa członkowskie będą zobowiązane dbać o to, by w każdym państwie zbierano 45% zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.
- od 2018 r. zakres dyrektywy obejmie wszystkie kategorie sprzętu elektrycznego i elektronicznego.
- od 2019 r. docelowy poziom zbiórki będzie wynosił 65% sprzedanego sprzętu elektronicznego bądź – jako środek alternatywny – 85% wytworzonych odpadów WEEE.
Niektóre państwa członkowskie będą mogły przez pewien czas korzystać z odstępstwa od poziomów docelowych, jeśli uzasadnią to brakiem niezbędnej infrastruktury lub niskim poziomem obrotu sprzętem elektronicznym.
Źródło: europa.eu
