Europejskie transformatory zasilają kluczową infrastrukturę AI

fot. Hitachi Energy

Transformatory o strategicznym znaczeniu zostały dostarczone z Europy do Stanów Zjednoczonych w rekordowym czasie. Wesprą rozwój infrastruktury niezbędnej dla kolejnej generacji rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji i chmurze obliczeniowej.

Firma Hitachi Energy zrealizowała niedawno projekt, który pokazuje, jak istotną rolę odgrywa europejskie zaplecze produkcyjne w sektorze transformatorów. Dwa duże transformatory mocy, zaprojektowane i wyprodukowane w Europie, trafiły do Stanów Zjednoczonych w wyjątkowo krótkim czasie. Zostaną wykorzystane na potrzeby budowy wielkoskalowego centrum danych.

Każdy transformator ważył ponad 80 ton, a ich transport przez Atlantyk wymagał użycia jednego z największych na świecie samolotów cargo – Antonowa An-124. Cała operacja wymagała precyzyjnej koordynacji kolejnych etapów podróży – ładunek przetransportowano z Łodzi, gdzie mieści się największy europejski zakład transformatorowy Hitachi Energy, lądem do Warszawy, a stamtąd drogą lotniczą do Chicago.

Transport lotniczy urządzeń tej wielkości należy do rzadkości. W tym przypadku był jednak konieczny ze względu na pilny charakter projektu. Operacja pokazała zarazem, że europejski przemysł jest w stanie dostarczać kluczowe elementy infrastruktury elektroenergetycznej szybko i na dużą skalę.

Rosnące globalnie zapotrzebowanie na energię elektryczną, napędzane m.in. przez rozwój centrów danych, wymusza coraz szybszą i bardziej niezawodną rozbudowę systemów elektroenergetycznych. W tym wyzwaniu kluczową rolę odgrywają transformatory oraz zdolność przemysłu do ich szybkiego dostarczenia zwłaszcza w sytuacjach, w których nie ma miejsca na opóźnienia.

Europejskie zaplecze technologiczne w obszarze sieci elektroenergetycznych stanowi tu solidny fundament. Ponad 600 firm, 450 zakładów produkcyjnych i przeszło 175 tysięcy pracowników tworzą wyspecjalizowany ekosystem przemysłowy w obszarze technologii przesyłu i dystrybucji energii, w tym transformatorów. Zapewnia on Europie zdolność do szybkiego dostarczania złożonych urządzeń sieciowych na dużą skalę.

– Ten projekt jest czymś więcej niż operacją logistyczną. Pokazuje jedno z kluczowych wyzwań współczesnej energetyki – powiedział Bruno Melles, dyrektor generalny biznesu Transformatorów Hitachi Energy. – Dziś problemem nie jest już przede wszystkim sama produkcja energii, ale to, czy sieci elektroenergetyczne będą rozwijać się wystarczająco szybko, aby sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu wynikającemu z elektryfikacji, rozwoju centrów danych i sztucznej inteligencji - przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa, odporności i efektywności kosztowej.

Transformatory są coraz częściej uznawane za element infrastruktury strategicznej. Są niezbędne do rozbudowy sieci elektroenergetycznych, elektryfikacji przemysłu, integracji odnawialnych źródeł energii oraz rozwoju infrastruktury cyfrowej wykorzystującej sztuczną inteligencję. Ich produkcja wymaga jednak znacznych ilości specjalistycznej stali, miedzi i aluminium, a także zaawansowanych łańcuchów dostaw i wysokich kompetencji wytwórczych.

Europa zajmuje dziś pozycję światowego lidera w obszarze technologii transformatorowych – dysponuje znaczącą bazą produkcyjną i silną pozycją eksportową. W 2025 roku wartość eksportu z Unii Europejskiej w kluczowych kategoriach transformatorów wyniosła około 4,2 miliarda dolarów. Blisko połowę tej kwoty stanowiły duże transformatory mocy, co plasuje Europę w gronie najważniejszych eksporterów w tym segmencie. 

Jednocześnie rośnie presja konkurencyjna. Chiny stały się największym producentem transformatorów na świecie dzięki skali działalności, wysokiemu popytowi wewnętrznemu oraz pionowo zintegrowanym łańcuchom dostaw. Europa buduje swoją przewagę w innym obszarze. Specjalizuje się między innymi w technologiach wysokich napięć, systemach HVDC, rozwiązaniach dla morskiej energetyki wiatrowej oraz transformatorach o wysokiej sprawności. Fundamentem tej pozycji są zaawansowana wiedza inżynieryjna, zdolność do innowacji i wysoko wykwalifikowane kadry. 

Dostęp do wykwalifikowanych specjalistów ma bezpośredni wpływ na tempo rozbudowy europejskich sieci elektroenergetycznych i odporność przemysłu. Możliwość zaprojektowania, wyprodukowania i sprawnego dostarczenia dużych transformatorów w krótkim terminie jest efektem wieloletnich inwestycji w kompetencje, zaplecze produkcyjne oraz współpracę w ramach całego ekosystemu przemysłowego. Ten potencjał należy chronić i dalej rozwijać. W kontekście toczących się dyskusji na temat instrumentów ochrony handlu i bezpieczeństwa łańcuchów dostaw omawiany projekt jest dowodem na to, że produkcję transformatorów – wraz z całym jej zapleczem surowcowym – należy traktować jako infrastrukturę strategiczną, a nie zwykłą gałąź przemysłu. Decyzje polityczne ograniczające dostęp do kluczowych surowców i komponentów grożą zahamowaniem rozbudowy sieci dokładnie wtedy, gdy Europa chce przyspieszyć elektryfikację i wzmocnić swoją konkurencyjność.

– Decyzje podejmowane w najbliższych latach ukształtują systemy energetyczne, które będą zasilać gospodarkę przez kolejne 25 lat. W kontekście prac nad ramami regulacyjnymi, środkami ochronnymi i kierunkami polityki przemysłowej projekt ten wyraźnie pokazuje, o jaką stawkę toczy się gra – mówi Maxine Ghavi, dyrektorka na Region Europy w Hitachi Energy. – Produkcja transformatorów to nie kolejna gałąź przemysłu; to infrastruktura strategiczna. Jej rozpoznanie, wsparcie i zabezpieczenie mają kluczowe znaczenie dla realizacji europejskich ambicji w obszarze elektryfikacji, utrzymania konkurencyjności oraz wzmocnienia trwałej odporności i suwerenności energetycznej.

Choć projekt został zrealizowany na potrzeby infrastruktury krytycznej poza Europą, jego powodzenie było możliwe dzięki europejskim kompetencjom produkcyjnym i wieloletniemu doświadczeniu technologicznemu. Transatlantycki transport transformatorów pokazuje szerszą zależność: europejska inżynieria i przemysł odgrywają ważną rolę w rozwoju globalnych systemów energetycznych i cyfrowych. Niedawno Hitachi Energy poinformowała również o transporcie największego w swojej historii transformatora HVDC VSC ze Szwecji do Chin. Oba projekty pokazują, że europejski przemysł transformatorowy wspiera nie tylko elektryfikację regionu, ale także rozwój światowej gospodarki cyfrowej. To kolejny argument za tym, aby traktować ten sektor jako jeden z filarów europejskiej strategii energetycznej i przemysłowej.

Źródło: Hitachi Energy