Magazyny energii filarem bezpiecznego i stabilnego systemu elektroenergetycznego

fot. ZEOP

Wzrost udziału Odnawialnych Źródeł Energii (OZE) w polskim miksie energetycznym do poziomu 33% na przełomie 2025 i 2026 roku wiąże się z nowymi wyzwaniami w zakresie bilansowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE).

Jak wynika z najnowszego raportu Stowarzyszenia „Z energią o prawie” (ZEOP) pt. „Rozwój magazynów energii w Polsce”, brak wystarczających zasobów elastyczności skutkuje systematycznym wzrostem wolumenu nierynkowego redysponowania mocy. Odpowiedzią na te wyzwania jest integracja bateryjnych magazynów energii (BESS), które stają się kluczowym elementem strategii inwestycyjnych i stabilizacyjnych.

Według danych przedstawionych w raporcie, w 2025 roku operatorzy sieci zmuszeni byli do ograniczenia generacji energii elektrycznej o wolumen 1 347 GWh, co stanowi niemal dwukrotny wzrost w stosunku do roku 2024. Zjawisko to wynika z niedopasowania profilu produkcji źródeł pogodozależnych do profilu zapotrzebowania oraz ograniczonej elastyczności jednostek konwencjonalnych. Eksperci ZEOP wskazują, że wielkoskalowe magazyny energii (front-of-the-meter) przechodzą obecnie z fazy pilotażowej do etapu komercjalizacji, stanowiąc niezbędne narzędzie ograniczenia redysponowania nierynkowego.

Kluczowe wnioski z analizy ZEOP:

1. Optymalizacja profilu wytwarzania i wzrost wyceny energii

Analiza danych rynkowych wskazuje na istotny potencjał ekonomiczny integracji instalacji OZE z magazynami energii. Zastosowanie magazynu o parametrach 1/4 MW/MWh przy instalacji fotowoltaicznej pozwala na zmianę profilu oddawania energii do sieci, co przekłada się na wzrost średniej wyceny sprzedawanej energii z 290 PLN/MWh do 638 PLN/MWh (+120%). W przypadku lądowych farm wiatrowych, analogiczna konfiguracja pozwala na wzrost wyceny o 33%.

2. Dywersyfikacja strumieni przychodów (Revenue Stacking)

Raport podkreśla konieczność budowania modeli biznesowych w oparciu o tzw. revenue stacking. Rentowność projektów BESS zależy od łączenia przychodów z Rynku Mocy, arbitrażu cenowego (wykorzystującego dobowe różnice cen RDN) oraz usług systemowych. Autorzy raportu zwracają jednak uwagę na ryzyka regulacyjne, w tym znaczące obniżenie korekcyjnych współczynników dyspozycyjności (KWD) dla magazynów energii w aukcjach głównych Rynku Mocy, które spadły z poziomu ok. 95% do ok. 13% dla dostaw na rok 2030.

3. Konieczność zmian legislacyjnych: Cable Pooling i koncesje

Barierą dla efektywnego wykorzystania infrastruktury sieciowej pozostaje brak regulacji umożliwiających pełny cable pooling dla magazynów energii i instalacji OZE. Obecne definicje prawne utrudniają współdzielenie przyłącza przez te dwie technologie. Eksperci ZEOP postulują również doprecyzowanie przepisów w zakresie obowiązku koncesyjnego, argumentując, że sprzedaż energii uprzednio zmagazynowanej powinna być traktowana jako element procesu magazynowania, a nie odrębna działalność obrotowa.

4. Wymogi ESG i Taksonomia UE jako determinanty finansowania

Raport wskazuje na rosnącą rolę kryteriów ESG w procesie pozyskiwania kapitału. Zgodność inwestycji z Taksonomią UE, w tym spełnienie kryterium DNSH (Do No Significant Harm), staje się kluczowym wymogiem dla instytucji finansujących oraz przy ubieganiu się o środki publiczne (m.in. KPO, Fundusz Modernizacyjny). Magazyny energii są wprost wymienione w Taksonomii jako technologia wnosząca istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu.

Komentarz ekspercki:

Raport „Rozwój magazynów energii w Polsce” stanowi analizę uwarunkowań rynkowych, prawnych i technicznych sektora BESS. Dokument ten jest głosem w dyskusji nad kształtem nowej architektury rynku energii, w której elastyczność staje się towarem równie istotnym, co sama energia elektryczna. Wdrożenie rekomendowanych zmian regulacyjnych jest kluczowe dla zachowania tempa transformacji energetycznej i zapewnienia bezpieczeństwa pracy KSE.

Raport „Rozwój magazynów energii w Polsce” do pobrania na stronie www.zeop.pl/raportbess