Unikalny system pomiaru parametrów ruchu samochodowego opracował zespół naukowców prof. Janusza Gajdy z Katedry Metrologii Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Badacze za swój wynalazek uzyskali nominację w konkursie „Cudze chwalicie swego nie znacie” na najciekawsze polskie wynalazki i badania naukowe w kategorii nauk technicznych.
Stosowane obecnie systemy monitoringu i pomiaru parametrów ruchu drogowego różnią się znacznie ze względu na wykorzystywany typ i liczbę czujników, mierzone parametry i złożoność systemu.
Jak powiedział PAP dr hab. Ryszard Sroka, który brał udział w pracach nad systemem, w metodach pomiarowych wykorzystywanych do tej pory, pojedynczy czujnik pozwala zazwyczaj na pomiar niewielkiej liczby parametrów pojazdów.
Tymczasem krakowscy naukowcy opracowali system, w którym poszczególne, połączone ze sobą, czujniki – w zależności od konfiguracji – współpracują i mogą mierzyć różne parametry ruchu. „Przygotowany przez nas system różni się od stosowanych poprzednio tym, że dzięki opracowanym 9 wymiennym modułom pracuje z 9 różnymi konfiguracjami czujników” – wyjaśnia rozmówca PAP. Taka struktura umożliwi użytkownikowi elastyczne i łatwe dostosowywanie posiadanego systemu do aktualnych potrzeb.
Opracowany system umożliwia współpracę z różnymi rodzajami i różną liczbą typowych czujników pomiarowych. Wśród nich znajdują się m.in. pętle indukcyjne, pętle taśmowe, detektory osi pojazdu, piezoelektryczne czujniki nacisku, kwarcowe czujniki nacisku. „W zależności od tego, z jakimi czujnikami konkretny moduł współpracuje, można mierzyć różne parametry ruchu drogowego” – dodaje dr Sroka.
Urządzenie umożliwia więc pomiar takich parametrów ruchu, jak: czas pojawienia się pojazdu w strefie pomiarów, liczba pojazdów w określonym przedziale czasu, prędkość, długość pojazdu, liczba pojazdów z przyczepą, naciski osi czy masa pojazdu.
„System zbiera wiele szczegółowych informacji związanych z poszczególnymi pojazdami. Gdy mamy już informacje na temat pojedynczego pojazdu, to na tej podstawie można generować tzw. charakterystyki globalne, określające np. przepływ pojazdów w czasie, klasy pojazdów przejeżdżających przez dany odcinek drogi, liczbę przejeżdżających samochodów ciężarowych czy osobowych. Detektuje również wykroczenia związane z prędkością czy dopuszczalnymi naciskami osi danego pojazdu” – tłumaczy dr Sroka.
Wszystkie czujniki są umieszczane w jezdni i system pracuje podczas normalnej jazdy samochodów, nie zakłócając ruchu drogowego. Jak opisuje dr Sroka, czujniki współpracują z systemem znajdującym się na stanowisku pomiarowym. „Uzyskane wyniki można odczytywać na bieżąco lub gromadzić w pamięci systemu – w przypadku pomiarów długotrwałych – i potem zestawić je ze sobą i analizować” – mówi naukowiec.
Naukowcy zapewniają, że zbudowany system pomiaru parametrów ruchu drogowego jest dobrym narzędziem pomiarowym do stosowania zarówno w długotrwałych, jak i krótkookresowych pomiarach, realizowanych nie tylko w ramach prac badawczych, ale też w zastosowaniach komercyjnych.
System współpracujący z czujnikami może być łatwo przenoszony między różnymi stanowiskami pomiarowymi. „Jego elastyczna struktura oraz możliwość współpracy z szerokim zbiorem czujników pomiarowych powodują, że jest on niezastąpiony w laboratoriach dydaktycznych, jak i dla użytkowników posiadających czujniki pomiarowe w różnych lokalizacjach i pracujące w różnych konfiguracjach” – opisują twórcy systemu.
Jak przyznaje dr Sroka, system na razie był wykorzystywany przede wszystkim przez samych naukowców z Katedry Metrologii, może jednak służyć wszelkim instytucjom, które prowadzą badania ruchu drogowego. Naukowiec dodaje, że prace nad stworzeniem całej złożonej metody badania parametrów ruchu rozpoczęły się już w drugiej połowie lat 90.
