W Laboratorium CERN w Genewie trwają ostatnie przygotowania do ekstremalnych zderzeń protonów rozpędzanych w Wielkim Zderzaczu Hadronów LHC. Jeśli wszystko przebiegnie zgodnie z planem, to jutro tuż po godzinie dziewiątej rano można się spodziewać pierwszych zderzeń o energii 7 bilionów elektronowoltów – energii niemal trzykrotnie większej niż rekord osiągnięty w grudniu ubiegłego roku.
Protony, przyspieszone i prowadzone w dwóch równoległych „nitkach” podziemnego, dwudziestosiedmiokilometrowego kołowego akceleratora LHC, będą zderzały się w specjalnie zbudowanych czterech gigantycznych multidetektorach ATLAS, CMS, ALICE i LHCb.
Dr Marek Pawłowski, rzecznik Instytutu Problemów Jądrowych w Świerku informuje, że już jutro zostaną udostępnione rekonstrukcje pierwszych przypadków. Zderzenia te to jednak dopiero początek półtorarocznej serii planowanych badań. Naprawdę ciekawych doświedczeń, niosących nowe informacje o budowie i oddziaływaniach materii, trzeba będzie poszukać wśród zbieranej miesiącami niewyobrażalnej liczby zderzeń. Dlatego pierwszych naprawdę nowych wyników można się spodziewać dopiero po przeprowadzeniu wielomiesięcznych, skomplikowanych analiz.
Obecne plany zakładają, że pod koniec 2011 r. nastąpi modernizacja akceleratora, która umożliwi podwojenie jego energii po rocznej przerwie, czyli około 2013 roku.
CERN przygotował bogaty program medialny w związku z tym wydarzeniem. W Genewie jest akredytowanych ponad 100 dziennikarzy z całego świata, którzy będą przygotowywać relacje. W godzinach 9-11 planowany jest przekaz satelitarny z rożnych miejsc eksperymentu. Przekazywana będzie też relacja bezpośrednia w internecie: http://webcast.cern.ch/lhcfirstphysics/.
„Polska wraz z 20 innymi krajami jest członkiem CERN – informuje Pawłowski. – LHC, którego wybudowanie kosztowało ok. 10 mld euro jest więc naszą współwłasnością. Polscy fizycy i inżynierowie wnieśli swój wkład w budowę akceleratora i jego detektorów oraz w przygotowanie programu badań fizycznych. Polscy studenci mają możliwość odbywania w CERN-ie praktyk i współuczestniczenia w badaniach, polskie firmy są dostawcami urządzeń, instalacji, materiałów i usług dla CERN-u, a polscy nauczyciele fizyki od kilku lat szkolą się w CERN-ie w czasie tygodniowych wyjazdów organizowanych kilka razy do roku.”
Animacje można znaleźć na stronie: http://project-tv.web.cern.ch/project-tv/animations.html
Pakiet podstawowych informacji na temat LHC znajduje się na stronie Instytutu Problemów Jądrowych: http://www.ipj.gov.pl/pl/news/72.htm. LT
