ENERGA zakończyła modernizację Elektrowni Szczytowo-Pompowej Żydowo w województwie zachodniopomorskim. W efekcie wartej ponad 116 milionów złotych inwestycji moc osiągalna elektrowni wzrosła o 10 MW, a sprawność turbin w ruchu pompowym osiągnęła poziom 93%. Szacuje się, że dzięki modernizacji elektrownia będzie mogła pracować przez kolejne 30 lat.
Elektrownia szczytowo-pompowa Żydowo to jedna z najstarszych tego typu elektrowni w kraju. Od momentu budowy obiektu w 1971 roku nie był on poddawany gruntownej modernizacji aż do roku 2007, kiedy jego właścicielem została spółka z Grupy ENERGA. Celem rozpoczętej wówczas inwestycji było doprowadzenie elektrowni do stanu umożliwiającego wieloletnią eksploatację oraz uatrakcyjnienie jej oferty rynkowej.
Zakres prac obejmował modernizację hydrozespołu klasycznego i dwóch hydrozespołów odwracalnych. Po zakończeniu modernizacji moc maksymalna elektrowni Żydowo wzrosła o 10 MW do 167 MW, a sprawność turbin w ruchu pompowym osiągnęła planowany poziom 93%. Według szacunków, okres eksploatacji obiektu wydłuży się o kolejne 20-30 lat. Modernizacja elektrowni Żydowo to również szereg korzyści dla regionu, m.in.: poprawa jakości wód oraz zmniejszenie ryzyka powodziowego w regionie dorzecza rzeki Radew.
– Zakończona inwestycja to istotny krok w kierunku zwiększenia sprawności elektrowni i poprawy stabilności energetycznej Pomorza. Chociaż Żydowo, podobnie jak inne elektrownie szczytowo-pompowe, nie należy do odnawialnych źródeł energii, to pełni istotną rolę magazynową i interwencyjną w razie awarii systemu elektroenergetycznego. Przewagą takich lokalnych rezerwuarów energii nad dużymi elektrowniami konwencjonalnymi jest ich zdolność do kumulacji energii, gdy zapotrzebowanie na nią jest niewielkie, a jej cena niska, na przykład w nocy – powiedział Mirosław Bieliński, prezes zarządu ENERGA SA.
Elektrownie szczytowo-pompowe pełnią funkcję akumulatorów magazynujących energię. Dlatego też są one niezbędne w przypadku awarii bądź zakłóceń systemu elektroenergetycznego. W czasie, kiedy w systemie występują nadwyżki mocy elektrycznej, np. w tzw. dolinie nocnej, elektrownia pobiera ją z sieci i pompuje wodę ze zbiornika dolnego do zbiornika górnego, w którym energia jest gromadzona w postaci energii potencjalnej wody. W okresie wysokiego zapotrzebowania na moc i energię elektryczną w systemie, np. w tzw. szczycie rannym lub wieczornym, elektrownia wykorzystuje zgromadzoną w zbiorniku górnym wodę do napędu urządzeń produkujących energię elektryczną.
Dodatkowo elektrownia szczytowo-pompowa bierze udział w pokrywaniu szybkich zmian obciążenia w systemie elektroenergetycznym poprzez dostosowanie mocy generacji do potrzeb systemu. Dzięki temu obiekty te są dla operatora systemu elektroenergetycznego cennym narzędziem regulacyjnym pomagającym utrzymać częstotliwość i poziom napięcia sieci na właściwym poziomie.
W Polsce elektrownie szczytowo-pompowe stanowią główne źródło mocy wśród elektrowni wodnych (1350MW z 2100MW łącznej mocy). Najbardziej znane polskie elektrownie szczytowo-pompowe to Żarnowiec, Porąbka–Żar, Solina i właśnie Elektrownia Żydowo.
Elektrownia Żydowo wykorzystuje dwa naturalne zbiorniki wodne – jeziora Kamienno i Kwiecko, o różnicy poziomów lustra wody 80 m. Posiada trzy hydrozespoły: dwie maszyny odwracalne i jedną klasyczną. Maksymalny, łączny przepływ wody w trzech rurociągach wynosi 211 m sześc. na sekundę. Zbiornik górny elektrowni posiada pojemność użytkową ok. 3,3 mln m sześc. Moc zainstalowana wynosi 150 MW.
Spółka ENERGA Hydro – jako zarządzająca elektrownią i główny inwestor projektu – odpowiadała za modernizację generatorów, jak również wszystkie prace remontowe. Natomiast w tworzeniu koncepcji programowo-przestrzennej uczestniczyły gdański oddział Instytutu Energetyki oraz Energoprojekt Warszawa SA pełniący jednocześnie funkcję inwestora zastępczego.
Przekazanie do eksploatacji Hydrozespołu nr 2 nie oznacza zakończenia prac związanych z unowocześnianiem elektrowni. Obecnie trwa instalacja systemu wentylacji generatorów i aranżacja nastawni. Zgodnie z aktualnymi planami, w przyszłym roku będzie wymieniony jeden z transformatorów blokowych, przeprowadzony też zostanie remont budynku elektrowni.
