Spółka Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ), odpowiedzialna za przygotowanie i budowę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w gminie Choczewo na Pomorzu, zawarła już blisko 500 kontraktów z krajowymi firmami o szacowanej łącznej wartości 1,25 mld zł. Kolejne ponad 1 mld zł przypada na umowy podpisane przez generalnego wykonawcę firmę Bechtel. Przedstawiciele inwestora podkreślają jednak, że w Polsce wciąż jest niewiele przedsiębiorstw z doświadczeniem w sektorze jądrowym, w którym panują wyśrubowane normy bezpieczeństwa.
– Do tej pory jako Polskie Elektrownie Jądrowe w ramach naszego własnego zakresu inwestorskiego zawarliśmy kontrakty z już blisko 500 polskimi firmami. Ich łączna wartość od 2022 roku, czyli od kiedy ta inwestycja była realizowana, opiewa już na 1,25 mld zł. Równolegle nasz amerykański partner, głównie firma Bechtel, która będzie odpowiadała za koordynację całego przedsięwzięcia, zawarła kontrakty przekraczające także 1 mld zł. W sumie polskim firmom przypada w tej chwili kawałek tortu inwestycyjnego o wartości 2,25 mld zł – mówi agencji Newseria Marek Woszczyk, prezes PEJ, podczas konferencji EuroPOWER & OZE POWER, która odbyła się 5–6 listopada 2026 roku w Warszawie. – W skali całego przedsięwzięcia to jest 1–1,5 proc. jego wartości, ale pamiętajmy też o tym, że jesteśmy dopiero na początku tej inwestycji.
Jednym z celów realizacji Programu polskiej energetyki jądrowej – jak wynika z rządowej strategii – jest maksymalizacja udziału podmiotów krajowych i europejskich zarówno w budowie elektrowni, jak i w dostawach części zamiennych i usługach serwisowych. Rząd zakłada dążenie do coraz wyższego udziału polskich firm wykonawczych wraz z każdym kolejnym blokiem, szczególnie przy budowie drugiej elektrowni jądrowej. W tym projekcie PEJ również będzie inwestorem i koordynatorem. Zwiększanie tzw. local contentu ma umożliwić nie tylko uzyskanie korzyści gospodarczych z inwestycji, ale również transfer technologii i know-how do polskich firm. Dzięki temu wzrosną ich możliwości eksportowe.
– Jesteśmy obecnie w fazie prac projektowych i przygotowawczych. Nie jesteśmy jeszcze w fazie tzw. formalnej budowy. Niemniej jednak przygotowujemy już na dużą skalę docelowy plac budowy. Jesteśmy mocno zaawansowani, jeżeli chodzi o prace projektowe czy to na samej wyspie jądrowej, czyli reaktorów, czy wyspie turbinowej, na zapleczu elektrowni i w ogóle całego placu budowy. Stąd te kontrakty to przede wszystkim zlecenie na umowy na prace budowlane, inżynieryjne, badania środowiskowe, także serwis ochrony placu budowy, zaplecze informatyczne, komunikacyjne i socjalno-bytowe – tłumaczy Marek Woszczyk.
30 października br. spółka PEJ złożyła do wojewody pomorskiej wniosek o pozwolenie na budowę w zakresie wstępnych robót budowlanych (WRB) dla części prac związanych z budową pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Projekt WRB obejmuje m.in. przygotowanie terenu pod budowę elektrowni oraz niezbędnej dla niej infrastruktury, w tym części lądowej kanałów odpowiadających za chłodzenie obiektu.
– Jeśli chodzi o rodzaj umów i zleceń, na jakie mogą liczyć polskie firmy, to przede wszystkim będzie to dotyczyło tzw. części niejądrowej. Polska do tej pory nie ma energetyki jądrowej, ale ma bardzo wiele elektrowni cieplnych. Jeśli chodzi o tzw. wyspę turbinową, generatory i całe zaplecze, np. układ chłodzenia, tutaj doskonale mogą się odnaleźć polskie firmy budowlane, inżynieryjne, konstrukcji stalowych i z pewnością się odnajdą. Zresztą już dzisiaj Polimex Mostostal czy Budimex, czyli największe firmy krajowe z tej branży, już są naszymi partnerami przy realizacji prac przygotowawczych – podkreśla prezes PEJ.
Pod koniec września br. spółka Bechtel, generalny wykonawca pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce oraz partner konsorcjum Bechtel-Westinghouse, zawarła z polską firmą Polimex Mostostal umowę na dostawę, montaż i oddanie do użytkowania dwóch wielkoskalowych modułowych hal montażowych dla budowy trzech bloków jądrowych.
– Sektor jądrowy charakteryzuje się bardzo wyśrubowanymi normami bezpieczeństwa i jakości. Jest to pewnego rodzaju bariera wejścia w ten segment. W Polsce jest niewiele firm na wielką skalę, które mają doświadczenia w tej branży. Z reguły są to podmioty średnie i mniejsze, które brały udział przy realizacji projektów jądrowych za granicą, czy to w Wielkiej Brytanii, Finlandii, czy we Francji. Jest ich 300–400 i mamy je zidentyfikowane – wskazuje Marek Woszczyk.
Jak wynika ze zaktualizowanego w 2026 roku Programu polskiej energetyki jądrowej (PPEJ), w ostatnich 10 latach blisko 120 krajowych przedsiębiorstw uczestniczyło w międzynarodowych projektach jądrowych, wykonując prace budowlano-montażowe lub dostarczając komponenty wyprodukowane w polskich zakładach produkcyjnych przy stricte jądrowych wymaganiach. Zidentyfikowano też kolejną grupę blisko 200 polskich firm, które przy niewielkich działaniach dostosowawczych, możliwych do zrealizowania w stosunkowo krótkim czasie, mogą rozpocząć działalność w tej branży.
– Nam chodzi o to, by polska branża miała dostęp na szeroką skalę, zwłaszcza jeżeli chodzi o realizację części jądrowej naszej elektrowni. Tutaj trzeba spełnić wyśrubowane normy według amerykańskiego standardu jakościowego NQA-1, dodatkowo jeszcze potwierdzone przez naszego dostawcę technologii, czyli firmę Westinghouse – wskazuje prezes PEJ. – Jeżeli chodzi o samą wyspę jądrową, kilka lat temu zidentyfikowaliśmy sześć–siedem polskich podmiotów chętnych do udziału w budowie budynku i samego reaktora. Kilka tygodni temu z czterema z tych firm podpisaliśmy warunkowe umowy zlecenia przy wykonawstwie poszczególnych modułów wchodzących w skład przyszłej wyspy jądrowej.
Na początku października spółka PEJ zleciła Westinghouse rozpoczęcie zamawiania komponentów o długim terminie realizacji (LLI). Zakres zlecenia obejmuje sześć kluczowych elementów wyspy jądrowej, w tym obudowę bezpieczeństwa reaktora oraz powiązane z nią moduły strukturalne. LLI to jedne z najbardziej zaawansowanych technologicznie i złożonych komponentów elektrowni jądrowej, których produkcja i dostawa trwa wiele lat i wymaga zaangażowania wyspecjalizowanych dostawców spełniających najwyższe standardy jakości i bezpieczeństwa. PEJ i Westinghouse zakładają, że o zlecenia będą się ubiegać polskie firmy, które z sukcesem zakończą proces uzyskiwania międzynarodowego standardu jakości ASME NQA-1.
W lipcu br. sześć polskich firm rozpoczęło finalny etap procesu kwalifikacji i wdrażania procedur zgodnie z tym standardem, który określa wymagania dla systemów zarządzania jakością w projektach jądrowych w technologii AP1000. Chodzi o takie przedsiębiorstwa jak FAMAK SA, Zakład Konstrukcji Spawanych Ferrum, Mostostal Kielce, Mostostal Siedlce, Mostostal Kraków oraz Energomontaż-Północ Gdynia (EPG). Siódmy podmiot dołączył do procesu w kwietniu br. To firma ZBUD z Dąbrowy Tarnowskiej, producent specjalistycznych urządzeń dźwignicowych, którego kompetencje mogą znaleźć zastosowanie m.in. przy realizacji suwnicy typu Polar Crane na wyspie jądrowej.
– Standard ASME NQA-1 musi tutaj być zrealizowany. Wspólnie z Westinghouse pomagamy polskim firmom chętnym do zainwestowania własnych środków i podjęcia tego wyzwania i ryzyka, aby spełnić te wymogi, uzyskać ten standard i pozyskać zlecenia. Pomagamy im dopiąć wszystko na ostatni guzik. W tej chwili siedem polskich firm jest już mocno zaawansowanych, jeżeli chodzi o pozyskanie tego typu certyfikatu. Mają bardzo poważne szanse, aby wziąć realny udział już przy budowie wyspy jądrowej pierwszego bloku – uważa Marek Woszczyk. – Nabyte i udowodnione raz kompetencje mogą służyć w tego typu przedsięwzięciach na całym świecie, a to są prace wysokomarżowe, więc warto się ubiegać o tego typu zlecenia i inwestować w siebie.
Jak podkreśla spółka, spełnienie przez polskie firmy rygorystycznych wymagań technicznych i jakościowych to kolejny krok w budowaniu krajowych kompetencji oraz wyrównywaniu szans polskiego przemysłu na wejście do globalnego łańcucha dostaw technologii AP1000.
Źródło: Newseria
