Polska na cyfrowym rozdrożu: czy wystarczy nam prądu na erę AI?

Rozwój sztucznej inteligencji i usług chmurowych przekłada się bezpośrednio na wzrost zapotrzebowania na moc obliczeniową, a więc i energię elektryczną. W perspektywie najbliższej dekady sektor centrów danych może stać się jednym z szybciej rosnących odbiorców energii w Polsce.

Oznacza to konieczność uwzględnienia jego potrzeb w planowaniu rozwoju sieci oraz nowych mocy wytwórczych – zwłaszcza odnawialnych i niskoemisyjnych.

200 MW mocy i 2% udziału w Europie

Moc operacyjna polskiego rynku centrów danych wynosi dziś około 200 MW. Roczne zużycie energii szacowane jest na 1,7–1,8 TWh, czyli około 1 proc. krajowego zużycia energii elektrycznej. Jednocześnie udział Polski w europejskiej mocy obliczeniowej to zaledwie 2 proc.
Prognozy przygotowane przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne wskazują, że w jednym ze scenariuszy moc centrów danych może wzrosnąć do około 3,1 GW w 2036 r. W analizach długoterminowych pojawia się poziom około 5 GW w 2040 r., przy zapotrzebowaniu na energię rzędu 17,4 TWh w 2036 r. oraz 29,4 TWh w 2040 r. To poziom, który zaczyna mieć znaczenie dla bilansu krajowego systemu.

Jeżeli Polska chce współtworzyć ekosystem AI i przyciągać znaczące inwestycje w infrastrukturę obliczeniową, musimy potraktować rozwój centrów danych jako kluczowy element strategii energetycznej i przemysłowej. Oznacza to potrzebę długoterminowego, realistycznego planowania – zarówno po stronie źródeł wytwórczych, sieci przesyłowej, jak i sieci ciepłowniczych – tak, aby wzrost sektora cyfrowego stał się impulsem modernizacyjnym dla całego ekosystemu energetycznego” – komentuje Piotr Kowalski, dyrektor zarządzający Polskiego Związku Centrów Danych (PLDCA).

Centra danych w planowaniu sieci

Obiekty projektowane pod potrzeby AI to instalacje o mocy 100 MW i więcej, pracujące w stabilnym profilu. Z punktu widzenia operatora systemu oznacza to trwały i przewidywalny element struktury popytu.

Sektor został uwzględniony w Planie Rozwoju Sieci na lata 2027–2036. Zakłada on modernizację około 140 stacji oraz budowę nowych połączeń, w tym linii HVDC, umożliwiających przyłączanie znaczących nowych mocy. Oznacza to, że rozwój centrów danych jest już traktowany jako element długoterminowej polityki sieciowej państwa.

Dekarbonizacja i wymagania inwestorów

Rosnąca skala sektora oznacza również wyzwania po stronie źródeł energii. Najwięksi inwestorzy oczekują nie tylko dostępności mocy, ale także jej przewidywalności w długim horyzoncie, określonego profilu emisyjnego oraz możliwości zawierania kontraktów długoterminowych.
W czerwcu 2025 r. udział OZE w krajowej produkcji energii po raz pierwszy przewyższył udział węgla, osiągając 44,1 proc. W dokumentach strategicznych zakłada się przekroczenie 50 proc. do 2030 r. oraz 70 – 80 proc. do 2040 r., przy wykorzystaniu gazu jako paliwa przejściowego oraz energetyki jądrowej.

Co więcej, pod koniec 2025 r. Unia Europejska, prezentując nowy pakiet energetyczny, rozpoczęła dyskusję na temat potencjału kontynentu jako jednego, zintegrowanego systemu energetycznego. Średnia emisyjność na poziomie około 180 g CO₂/kWh lokuje Europę wyraźnie w korzystniejszej pozycji niż USA czy Chiny. W tym ujęciu kontekst emisyjny staje się elementem konkurencyjności całego kontynentu. Nowe podejście stanowi fundament budowy i komunikowania „europejskiego systemu energetycznego” jako spójnej całości, zdolnej nie tylko skuteczniej konkurować globalnie, lecz także stabilizować ceny energii w skali całego kontynentu.

Stabilność systemu: offshore i atom

Wzrost udziału OZE nie eliminuje potrzeby stabilnych źródeł mocy. Centra danych pracują w trybie ciągłym, co oznacza konieczność zapewnienia przewidywalnych dostaw energii.
Istotną rolę może odegrać energetyka wiatrowa na Bałtyku, zdolna dostarczać duże wolumeny energii. Równolegle Polska zakłada budowę dwóch elektrowni jądrowych o łącznej mocy 6–9 GW. W planach inwestorów znajdują się również małe reaktory modułowe (SMR), które mogłyby dostarczyć do 7,2 GW dodatkowej mocy niskoemisyjnej.

Z perspektywy strategicznej kluczowe jest to, że Polska buduje miks energetyczny, który ma być nie tylko coraz bardziej zielony, ale również przewidywalny i systemowo stabilny. Dla centrów danych to właśnie połączenie dekarbonizacji z bezpieczeństwem dostaw będzie czynnikiem przesądzającym o tym, czy nasz kraj stanie się regionalnym hubem cyfrowym, czy jedynie rynkiem peryferyjnym obsługiwanym przez zewnętrzne centra obliczeniowe. Będziemy m.in. o tym rozmawiać na zbliżającej się konferencji Gateway Poland 2026. Do udziału w panelach zaproszeni zostali przedstawiciele administracji publicznej, operatorów infrastruktury, inwestorów oraz eksperci branży, a tematyka dyskusji obejmie przygotowanie systemu energetycznego na rozwój cyfrowej gospodarki w skali gigawatów.” – zauważa Piotr Kowalski.

Gateway Poland 2026, konferencja sektora data center, chmury i AI w Polsce organizowana przez Polski Związek Centrów Danych w dniach 14–15 kwietnia 2026 r. w Warszawa, odbędzie się we współpracy merytorycznej z kluczowymi resortami, w tym m.in. z Ministerstwem Cyfryzacji, oraz Ministerstwem Klimatu i Środowiska. Współpraca z administracją rządową wskazuje, że kwestie infrastruktury energetycznej i cyfrowej są traktowane jako element polityki gospodarczej państwa.

Koszt energii i przewagi klimatyczne

Cena energii pozostaje jednym z kluczowych czynników decyzji lokalizacyjnych. W segmencie AI przekłada się bezpośrednio na koszty operacyjne projektów.

Znaczący napływ inwestycji obserwowany jest m.in. w krajach skandynawskich czy na Półwyspie Iberyjskim, gdzie dostępna jest relatywnie tania energia i stabilne warunki regulacyjne. Jednocześnie konkurencyjność Polski może wynikać także z warunków klimatycznych. Średnia roczna temperatura w Warszawie wynosi około 8,9°C, wobec około 11°C we Frankfurt i 11,5°C w Londyn. Niższe temperatury zwiększają możliwości wykorzystania chłodzenia powietrzem zewnętrznym, ograniczając zużycie energii na chłodzenie – w skrajnych porównaniach nawet o około 50 proc.

Pytanie strategiczne dla Polski to dziś nie pytanie o to, czy przyciągniemy centra danych. Skala popytu na usługi chmurowe i AI sprawia, że inwestycje będą powstawać – w Polsce lub poza nią. Szacowane wydatki inwestycyjne na tę infrastrukturę w Europie wynoszą nawet 250 mld EUR w okresie 5-7 lat. Kluczowe pytanie brzmi dziś: czy polski system elektroenergetyczny będzie gotowy na ich skalę i czy będzie w stanie dostarczyć energię, która jednocześnie spełni wymagania w zakresie ciągłości dostaw, przewidywalności oraz dekarbonizacji?