PLDCA: Plan rozwoju sieci PSE to ważny punkt odniesienia pokazujący potencjał rozwoju branży data center w Polsce

fot. Robert Scoble/CC/Flickr

Opublikowany przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne projekt "Planu Rozwoju Sieci Przesyłowej na lata 2027–2036" to pierwszy dokument tej rangi wyraźnie identyfikujący potrzeby branży data center. Prognoza zapotrzebowania na energię i moc została w nim opracowana na podstawie zgłoszonych wniosków o wydanie warunków przyłączeniowych oraz dostępnych danych branżowych. Takie podejście pozwoli precyzyjnie oszacować potencjał poszczególnych lokalizacji i dostosować infrastrukturę energetyczną do faktycznego zapotrzebowania.

Wykorzystanie danych branżowych w oficjalnym planie PSE oznacza przejście od deklaratywnego myślenia o transformacji cyfrowej do jej realnego uwzględnienia w planowaniu sieci. To krok w stronę większej przewidywalności inwestycyjnej i lepszego dopasowania infrastruktury energetycznej do potrzeb nowoczesnej gospodarki", komentuje Piotr Kowalski, dyrektor zarządzający, Polski Związek Centrów Danych (PLDCA).

Skala rynku data center dziś: niski udział, wysoka dynamika

Aktualne wyliczenia pokazują, że mimo szybkiego wzrostu, polski rynek centrów danych pozostaje dziś relatywnie niewielkim odbiorcą energii elektrycznej w skali kraju. Przy łącznej mocy rynku szacowanej na ok. 200 MW, roczne zużycie energii przez centra danych wynosi obecnie ok. 1,7–1,8 TWh.

Dla porównania, średnie krajowe zapotrzebowanie na moc wynosi ok. 20 000 MW, co przekłada się na roczną konsumpcję energii rzędu 175 TWh. Oznacza to, że centra danych odpowiadają dziś za około 1% krajowego zużycia energii elektrycznej.

Te dane jasno pokazują punkt startowy. Udział centrów danych w krajowej konsumpcji energii jest dziś niewielki, ale to właśnie dlatego ten obszar może być rozwijany w sposób uporządkowany i przewidywalny. Dynamika wzrostu sektora uzasadnia potrzebę planowania z dużym wyprzedzeniem. Co istotne, centra danych już teraz wyróżniają się strukturą pozyskiwanej energii – według danych Komisji Europejskiej średni udział OZE w miksie energetycznym raportowanych obiektów sięga 87 procent*. To pokazuje, że sektor ten nie tylko rośnie, ale także wyznacza kierunek transformacji energetycznej", podkreśla Piotr Kowalski. 

Ile energii będą potrzebować centra danych?

Zgodnie z projektem "Planu Rozwoju Sieci Przesyłowej", zapotrzebowanie centrów danych na energię elektryczną ma wzrosnąć z obecnych ok. 1,7–1,8 TWh rocznie do ok. 17–18 TWh w połowie lat 30., co oznacza niemal dziesięciokrotny wzrost w ciągu dekady. W ujęciu całego systemu elektroenergetycznego centra danych pozostaną jednak mniejszym odbiorcą energii niż przemysł, którego łączne zużycie – obejmujące zarówno istniejące instalacje, jak i nowe projekty – ma wynosić w tym samym okresie ponad 50 TWh rocznie i pozostanie dominującą kategorią odbiorców energii w gospodarce. 

Jednocześnie analizy PSE pokazują istotną zmianę struktury przyrostu popytu. O ile nowe projekty przemysłowe będą generować relatywnie umiarkowany wzrost zapotrzebowania na energię, o tyle dynamika rozwoju centrów danych jest wyraźnie wyższa.

Dane wskazują, że do 2036 roku zapotrzebowanie na energię ze strony nowych inwestycji data center znacząco wzrośnie. Obecnie Polska, jako szósta gospodarka Unii Europejskiej, dysponuje zaledwie 2% całkowitej mocy obliczeniowej Europy. Perspektywa nakreślona w planie PSE daje jednak realną szansę na zniwelowanie tej luki w długim terminie, co stanowi naturalny efekt cyfryzacji państwa. Centra danych to infrastruktura krytyczna wspierająca przemysł, usługi oraz sektor publiczny – zwłaszcza w obszarze chmury i sztucznej inteligencji. Tym samym rozwój mocy obliczeniowej staje się paliwem napędowym dla wszystkich gałęzi nowoczesnej gospodarki", wyjaśnia Krystian Pypłacz, ekspert rynku Data Center, PLDCA.

Prognozowany przez PSE wzrost mocy przyłączeniowej centrów danych do ok. 3 GW w 2036 roku należy przy tym traktować jako scenariusz potencjałowy, uzależniony od tempa realizacji inwestycji sieciowych i sprawności procesów przyłączeniowych, a nie jako automatycznie gwarantowany rezultat.

Plan to fundament, realizacja zdecyduje o sukcesie

PLDCA pozytywnie ocenia zapowiedzi PSE dotyczące modernizacji i budowy ok. 140 stacji elektroenergetycznych oraz rozwoju infrastruktury przesyłowej, w tym linii HVDC umożliwiających dostarczanie energii z nowych źródeł wytwórczych do największych ośrodków popytu. 

Plan Rozwoju Sieci to niezbędny fundament. Teraz kluczowe będzie przełożenie go na realny harmonogram prac i decyzji inwestycyjnych, szczególnie w regionach o największym zagęszczeniu projektów cyfrowych, jak np. aglomeracja warszawska. Branża data center potrzebuje dziś przede wszystkim dostępnej mocy w konkretnych lokalizacjach – nie tylko strategii, ale fizycznej infrastruktury", podsumowuje Krystian Pypłacz.

* Źródło: Komisja Europejska: Ocena efektywności energetycznej i zrównoważonego rozwoju centrów danych w UE – pierwszy raport techniczny, 2025.