5 faktów o iskiernikach w transformatorach SN

1. Wykonanie dokładnego pomiaru odstępu między elektrodami – porównanie wyniku z wartością zalecaną przez producenta, aby upewnić się, że napięcie zapłonu pozostaje w dopuszczalnym zakresie.
2. Ocena stanu izolatora – sprawdzenie, czy ceramiczne lub polimerowe elementy nie posiadają pęknięć, nadtopień, przebarwień lub innych uszkodzeń mechanicznych.
3. Usunięcie zanieczyszczeń z powierzchni iskiernika – zastosowanie odpowiednich środków czyszczących lub sprężonego powietrza, aby pozbyć się pyłu, kurzu, resztek osadów i śladów po wyładowaniach.
4. Analiza oznak zużycia elektrod – ocena, czy nie doszło do nadmiernego ubytku materiału, wypaleń w krawędziach lub nierównomiernego kształtu powierzchni.
5. Dostosowanie częstotliwości serwisu do warunków środowiskowych – w lokalizacjach o dużym zapyleniu (np. w sąsiedztwie zakładów cementowych) lub zasoleniu (regiony nadmorskie) przeprowadzanie kontroli i czyszczenia częściej niż w standardowych harmonogramach.
6. Usuwanie osadów przewodzących – eliminowanie nagromadzonej soli, pyłów przewodzących i wilgoci, które mogą obniżać napięcie zapłonu i prowadzić do przedwczesnych zadziałań iskiernika.
7. Dokumentowanie stanu iskiernika za pomocą zdjęć – tworzenie archiwum fotograficznego z kolejnych przeglądów, aby łatwo porównać tempo zużycia elementu i szybciej wykryć niepokojące zmiany.

4. Iskiernik a odgromnik – nie myl pojęć
W praktyce energetycznej często używa się tych terminów zamiennie, ale różnica jest istotna. Iskiernik to pojedynczy element, w którym następuje przeskok łuku po przekroczeniu progu napięcia. Odgromnik to całe urządzenie ochrony przepięciowej – może zawierać iskiernik, ale też inne komponenty, jak warystory z tlenku cynku czy rezystory nieliniowe. W starszych stacjach dominują odgromniki iskiernikowe, w nowych – ograniczniki beziskiernikowe, które działają bez powstawania łuku. Wiedza o tej różnicy ułatwia diagnostykę i dobór właściwych części zamiennych.

5. Wymiana tylko wtedy, gdy to konieczne
Koszt samego iskiernika jest niski, ale niepotrzebna wymiana generuje straty czasowe, przerwy w dostawie energii i ryzyko błędnego montażu. Wymianę uzasadniają uszkodzenia mechaniczne, zbyt mały odstęp między elektrodami, nadmierne zużycie materiału lub trwałe przewodzące osady. Przestrzeganie zaleceń producenta i analiza historii zadziałań pozwala uniknąć decyzji „na wszelki wypadek”, które nie przynoszą korzyści.

Prawidłowo działający iskiernik może wyglądać „na zużyty” – i właśnie w tym tkwi jego rola.

To on bierze na siebie energię przepięć, chroniąc najcenniejsze elementy transformatora SN.

Kluczem jest umiejętność odróżnienia śladów normalnej pracy od realnych uszkodzeń oraz konsekwentne utrzymywanie go w czystości i w wymaganych parametrach technicznych.

Zapoznaj się z ofertą naszych transformatorów średniego napięcia, w tym jednostek dostępnych od ręki.

Dołącz do społeczności Energeks na LinkedIn, gdzie dzielimy się wiedzą, przykładami z praktyki i rozwiązaniami dla inżynierów, inwestorów i wykonawców. Znajdziesz nas tutaj: LinkedIn Energeks.