Zatrzymanie awaryjne maszyny w świetle polskich przepisów i Dyrektywy Maszynowej - AUTOMATYKA PRZEMYSŁOWA - AWARIA - MASZYNY I URZĄDZENIA - DYREKTYWA MASZYNOWA - SKUTKI AWARII - BEZPIECZEŃSTWO PRZEMYSŁOWE - EATON - KOLUMNY SYGNALIZACYJNE - ZATRZYMANIE AWARYJNE
Farnell, An Avnet Company   Przedstawicielstwo Handlowe Paweł Rutkowski  

Energetyka, Automatyka przemysłowa, Elektrotechnika

Dodaj firmę Ogłoszenia Poleć znajomemu Dodaj artykuł Newsletter RSS
strona główna ARTYKUŁY Automatyka Zatrzymanie awaryjne maszyny w świetle polskich przepisów i Dyrektywy Maszynowej
drukuj stronę
poleć znajomemu

Zatrzymanie awaryjne maszyny w świetle polskich przepisów i Dyrektywy Maszynowej

fot. Kolumna SL7 i jej mniejszy wariant SL4 o średnicy 40 mm.

Zatrzymanie awaryjne w maszynach jest jednym z najistotniejszych elementów procesu projektowania maszyny. Funkcja zatrzymania awaryjnego ma za zadanie w jak najszybszy sposób przerwać niebezpieczny proces bez stwarzania zagrożenia dla ludzi i środowiska oraz uszkodzenia samej maszyny. W artykule omówione zostaną aktualne przepisy wraz z ich interpretacją oraz rozwiązania firmy Eaton w tym zakresie.

Podstawy prawne

Najważniejszym dokumentem, patrząc z perspektywy rynku Unii Europejskiej jest Dyrektywa Maszynowa WE2006/42/WE, która opisuje zatrzymanie awaryjne w punkcie 1.2.4.3:

„Maszyna musi być wyposażona w co najmniej jedno urządzenie do zatrzymywania awaryjnego, umożliwiające zapobieżenie istniejącemu lub zagrażającemu niebezpieczeństwu.

Stosuje się następujące wyjątki:

— maszyny, w których urządzenie do zatrzymywania awaryjnego nie obniżyłoby ryzyka, ponieważ albo nie skróciłoby czasu zatrzymania albo nie umożliwiłoby podjęcia szczególnych środków, niezbędnych do przeciwdziałania ryzyku,

— maszyny przenośne trzymane w ręku lub prowadzone ręcznie.

(…)  

do zatrzymywania awaryjnego po wydaniu polecenia zatrzymania, polecenie to musi zostać podtrzymane przez zablokowanie urządzenia do zatrzymywania awaryjnego aż do momentu, w którym zablokowanie to zostanie w sposób zamierzony zniesione; urządzenia nie można zablokować bez wydania polecenia zatrzymania; odblokowanie urządzenia może nastąpić wyłącznie przez dokonanie odpowiedniej czynności, przy czym odblokowanie to nie może ponownie uruchomić maszyny, a powinno jedynie umożliwiać jej ponowne uruchomienie.

Funkcja zatrzymania awaryjnego musi być dostępna i gotowa do użycia przez cały czas, bez względu na tryb pracy w taki sposób, aby elementy sterownicze zatrzymujące, w tym urządzenia

do zatrzymywania awaryjnego, mogły zatrzymać nie tylko samą maszynę, ale i wszystkie powiązane z nią urządzenia, jeżeli dalsze działanie tych urządzeń może być niebezpieczne.”

 

Polskimi przepisami, które powołują postanowienia ww. Dyrektywy Maszynowej jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz.U. Nr 199, poz. 1228) w § 24 ust. 1:

„Maszyna powinna być wyposażona w co najmniej jedno urządzenie do zatrzymywania awaryjnego, umożliwiające wyeliminowanie zaistniałego niebezpieczeństwa lub zapobieżenie jego wystąpieniu.”

Od stosowania powyższego przepisu (§ 24 ust. 1) rozporządzenie dopuszcza wyjątki, które mają zastosowanie w przypadku:

  • maszyn, w których urządzenie do zatrzymywania awaryjnego nie obniży ryzyka ze względu na brak możliwości skrócenia czasu zatrzymania lub brak możliwości podjęcia szczególnych środków niezbędnych do przeciwdziałania ryzyku,
  • maszyn przenośnych, trzymanych w ręku i prowadzonych ręcznie.

Zgodnie z powyższym, urządzenia do zatrzymania awaryjnego są wymagane w każdej maszynie, z wyjątkiem tych, w których takie urządzenie nie powoduje żadnej korzyści w postaci obniżenia ryzyka zagrożenia, czy też skrócenia czasu jej zatrzymania oraz w przypadku maszyn przenośnych, trzymanych w ręku i prowadzonych ręcznie

 PSG + easyE4 + start-stop

Polskie rozporządzenie zawiera również kilka bardzo ważnych zagadnień:

  • odblokowanie urządzenia nie może ponownie uruchomić maszyny, a powinno jedynie umożliwić jej ponowne uruchomienie - np. powinien być wymagany sygnał resetu,
  • gotowość urządzenia do uruchomienia powinna być zachowana przez cały czas bez względu na tryb pracy maszyny,
  • jeśli niebezpieczeństwo może wystąpić pomimo uruchomienia zatrzymania awaryjnego należy także zablokować pozostałe urządzenia, które mogą stwarzać niebezpieczeństwo, czyli np. cały zespół maszyn.

Zgodnie z § 24 ust.  3 ww. rozporządzenia, urządzenie do zatrzymywania awaryjnego powinno:

  • mieć wyraźnie rozpoznawalne i widoczne oraz szybko dostępne urządzenia sterujące,
  • możliwie jak najszybciej zatrzymać niebezpieczny proces, bez stwarzania dodatkowego ryzyka,
  • w koniecznych przypadkach inicjować lub umożliwiać zainicjowanie pewnych ruchów zabezpieczających.

W praktyce urządzeniami zatrzymania awaryjnego mogą być kurtyny świetlne, wyłączniki linkowe lub przyciski zatrzymania awaryjnego, w produkcji których specjalizuje się firma Eaton.

Urządzenia te muszą spełniać wszystkie wymagania normy PN-EN ISO 13850:2016 dotyczącej projektowania urządzeń zatrzymania awaryjnego oraz normy PN-EN 60947-5-5 odnośnie aparatury sterowniczej zatrzymania awaryjnego z funkcją blokady mechanicznej, np.

  • przyciski muszą być wyraźnie rozpoznawalne i widoczne, dlatego charakteryzują się czerwoną barwą na żółtym tle,
  • przyciski odblokowywane przez przekręcenie, które posiadają strzałki graficzne pokazujące przekręcenie muszą być w bardzo bliskim kolorze do grzybka, aby nie sugerowały kierunku ruchu uruchamiania,
  • uruchomienie przycisku musi nastąpić zawsze poprzez naciśnięcie,
  • żółte tło musi być albo zintegrowane w przycisku albo jako osobna tabliczka pod czerwonym przyciskiem. Wyjątkiem jest zastosowanie symbolu z normy IEC 60417-5638, które oznacza zatrzymanie awaryjne:
  • aktualna norma PN-EN ISO 13850:2016-03 nie zaleca znakowania tekstem ani symbolami zarówno elementu sterowniczego, jak i jego tła. W praktyce częściej spotyka się opisane tło za pomocą tekstów, np. EMERGENCY STOP, niż opisany element sterowniczy,
  • przycisków ze stacyjką, które są odblokowywane przez kluczyk, nie zaleca się wg powyższej normy używać w przypadku rozwiązań, w których może istnieć konieczność szybkiego odblokowanie przycisku w przypadku ryzyka wystąpienia urazu człowieka. Instrukcja maszyny powinna wyraźnie zawierać opis używania kluczyka w sposób prawidłowy i zakaz pozostawienia go w stacyjce.

Eaton w swojej ofercie posiada pełną gamę powyższych rozwiązań dla producentów maszyn, które dzielą się wg:

  • gabarytów urządzeń zatrzymania awaryjnego:

Tabela 1 – średnica przycisków Eaton

Tabela 1 – średnica przycisków Eaton

  • różnych funkcji odblokowania – poprzez pociągnięcie, przekręcenie lub za pomocą kluczyka

Przyciski blokowane za pomocą kluczyka

  • wersji podświetlanych diodą LED, niepodświetlanych, z symbolem zatrzymania awaryjnego lub z mechaniczną sygnalizacją zadziałania:

•	wersji podświetlanych diodą LED, niepodświetlanych, z symbolem zatrz. awaryjnego lub z mechaniczną sygnalizacją zadziałania

Podświetlenie może być także zrealizowane poprzez zewnętrzny pierścień montowany do przycisków o średnicy 45 i 60 mm albo w modelach o średnicy 30mm poprzez wbudowany podświetlany pierścień.

Podświetlenie może być także zrealizowane poprzez zewnętrzny pierścień montowany do przycisków o średnicy 45 i 60 mm albo w modelach o średnicy 30mm poprzez wbudowany podświetlany pierścień

  • typów montażowych:Tabela 2 – rodzaje montażu

Tabela 2 – rodzaje montażu 

Dostępne są także dodatkowe akcesoria takie, jak kołnierze ochronne, osłony plombowane i pełna gama żółtych tabliczek o różnych rozmiarach, np.

dodatkowe akcesoria takie, jak kołnierze ochronne, osłony plombowane i pełna gama żółtych tabliczek

>> Przejdź do produktów Eaton

REKLAMA

Otrzymuj wiadomości z rynku elektrotechniki i informacje o nowościach produktowych bezpośrednio na swój adres e-mail.

Zapisz się
Administratorem danych osobowych jest Media Pakiet Sp. z o.o. z siedzibą w Białymstoku, adres: 15-617 Białystok ul. Nowosielska 50, @: biuro@elektroonline.pl. W Polityce Prywatności Administrator informuje o celu, okresie i podstawach prawnych przetwarzania danych osobowych, a także o prawach jakie przysługują osobom, których przetwarzane dane osobowe dotyczą, podmiotom którym Administrator może powierzyć do przetwarzania dane osobowe, oraz o zasadach zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych.
Komentarze (1)
Dodaj komentarz:  
Twój pseudonim: Zaloguj
Twój komentarz:
dodaj komentarz
Eaton Electric Sp. z o.o.
Eaton Electric Sp. z o.o.
ul. Galaktyczna 30, Gdańsk
tel.  (0-58) 554 79 00, 10
fax.  (0-58) 554 79 09, 19
$nbsp;
REKLAMA
Nasze serwisy:
elektrykapradnietyka.com
przegladelektryczny.pl
rynekelektroniki.pl
automatykairobotyka.pl
budowainfo.pl