Polski sektor energetyczny stoi obecnie przed poważnymi wyzwaniami. Wysokie zapotrzebowanie na energię finalną, nieadekwatny poziom infrastruktury wytwórczej i przesyłowej, uzależnienie od zewnętrznych dostaw gazu ziemnego i ropy naftowej oraz zobowiązania w zakresie ochrony klimatu powodują konieczność podjęcia zdecydowanych działań.
energetycznej
Polska, jako kraj członkowski Unii Europejskiej, czynnie uczestniczy w tworzeniu wspólnotowej polityki energetycznej, a także dokonuje implementacji jej głównych celów w specyficznych warunkach krajowych, biorąc pod uwagę posiadane zasoby energetyczne oraz uwarunkowania technologiczne produkcji i przesyłu energii.
- Poprawa efektywności energetycznej,
- Wzrost bezpieczeństwa energetycznego,
- Rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii,
w tym biopaliw, - Rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii,
- Wprowadzenie energetyki jądrowej,
- Ograniczenie oddziaływania energetyki na środowisko.
Energetyka jądrowa odgrywa ważną rolę w globalnych dostawach energii elektrycznej. Dostarcza ona znaczną część energii elektrycznej w krajach rozwiniętych i staje się coraz ważniejsza w niektórych krajach rozwijających się. Jednakże, poszczególne kraje i regiony bardzo się różnią pod względem istniejących infrastruktur energetycznych, możliwości ekonomicznych, zapotrzebowania na energię i struktury dostaw (obecnej i prognozowanej), stopnia liberalizacji rynku, polityki środowiskowej, jak również ich społeczno-politycznego stosunku wobec sprostania wyzwaniu zapewnienia dostaw energii. A zatem rządy stosują różne strategie w realizacji swoich celów narodowych, takich jak: poprawa dobrobytu społeczeństwa, ekonomiczna wydajność, ochrona środowiska, dywersyfikacja źródeł energii i bezpieczeństwo energetyczne; w związku z czym perspektywy dla dalszego rozwoju energetyki jądrowej są niejednakowe.
- Bezpieczeństwo energetyczne Polski wymaga zapewnienia dostaw odpowiedniej ilości energii elektrycznej w rozsądnych cenach przy równoczesnym zachowaniu wymagań ochrony środowiska. Ochrona klimatu wraz z przyjętym w UE pakietem klimatyczno-energetycznym powoduje konieczność przestawienia produkcji energii na technologie o niskiej emisji CO2.
W istniejącej sytuacji szczególnego znaczenia nabrało wykorzystywanie wszelkich dostępnych technologii z równoległym podnoszeniem poziomu bezpieczeństwa energetycznego i obniżaniem emisji zanieczyszczeń przy zachowaniu efektywności ekonomicznej. Wobec obecnych trendów europejskiej polityki energetycznej, jednym z najbardziej pożądanych źródeł stała się energetyka jądrowa, która oprócz braku emisji CO2 zapewnia również niezależność od typowych kierunków pozyskiwania surowców energetycznych.
- W dniu 13 stycznia 2008 r. Rada Ministrów podjęła decyzję o przygotowaniu i wdrożeniu „Polskiego Programu Energetyki Jądrowej”.
- Zgodnie z uchwałą Rządu RP o rozpoczęciu prac nad „Programem”, zostaną wybudowane co najmniej dwie elektrownie jądrowe i przynajmniej jedna z nich powinna zacząć działać do 2020 r.
Pełnomocnik Rządu ds. Polskiej Energetyki Jądrowej ma przygotować i przedstawić Radzie Ministrów projekt „Programu”, który określi m.in. liczbę, wielkość i możliwości lokalizacyjne elektrowni jądrowych.
Pełnomocnik będzie odpowiadał za koordynowanie i nadzorowanie działań na rzecz przygotowania otoczenia regulacyjnego, instytucjonalnego, koniecznych dla uruchomienia „Programu”.
Działania związane z wprowadzeniem energetyki jądrowej przeprowadzane są w Polsce zgodnie z zaleceniami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, opartymi na doświadczeniach krajów, które z sukcesem, przy społecznej aprobacie, wdrożyły u siebie program rozwoju energetyki jądrowej.
Głównym celem polityki energetycznej w tym obszarze jest przygotowanie infrastruktury dla energetyki jądrowej i zapewnienie warunków inwestorom do wybudowania i uruchomienia elektrowni jądrowych opartych na bezpiecznych technologiach, z poparciem społecznym i z zapewnieniem wysokiej kultury bezpieczeństwa jądrowego na wszystkich etapach: lokalizacji, projektowania, budowy, uruchomienia, eksploatacji i likwidacji elektrowni jądrowych.
- Dostosowanie systemu prawnego do sprawnego przeprowadzenia procesu rozwoju energetyki jądrowej w Polsce.
- Wykształcenie kadr dla energetyki jądrowej.
- Informacja i edukacja społeczna na temat energetyki jądrowej.
- Wybór lokalizacji dla elektrowni jądrowych.
- Wybór lokalizacji i wybudowanie składowiska odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych.
- Wzmocnienie kadrowe i kompetencyjne instytucji odpowiedzialnej za dozór jądrowy.
- Utworzenie zaplecza badawczego dla programu energetyki jądrowej na bazie istniejących instytutów badawczych.
- Przygotowanie rozwiązań cyklu paliwowego zapewniających Polsce trwały i bezpieczny dostęp do paliwa jądrowego, recyklingu wypalonego paliwa i składowania wysokoaktywnych odpadów promieniotwórczych.
- Stworzenie podstaw instytucjonalnych do przygotowania i wdrożenia programu energetyki jądrowej.
- Przygotowanie raportu na temat energetyki jądrowej będącego podstawą konsultacji społecznych oraz przeprowadzenie tych konsultacji, a następnie przedstawienie Radzie Ministrów do zatwierdzenia programu energetyki jądrowej.
- Określenie niezbędnych zmian ram prawnych dla wdrożenia programu energetyki jądrowej oraz przygotowanie i koordynacja wdrażania tych zmian.
- Zwiększenie pojemności magazynowych gazu ziemnego.
- Utworzenie na bazie Państwowej Agencji Atomistyki Urzędu Dozoru Jądrowego.
- Realizacja pierwszej fazy programu kształcenia kadr dla instytucji związanych z energetyką jądrową.
- Przygotowanie i przeprowadzenie pierwszej fazy kampanii informacyjnej i edukacyjnej, dotyczącej programu energetyki jądrowej.
- Analizy lokalizacyjne dla elektrowni jądrowych.
- Analizy lokalizacyjne dla składowiska odpadów promieniotwórczych wraz z projektem składowiska i przygotowaniem jego budowy.
- Budowa zaplecza naukowo-badawczego oraz wspieranie prac nad nowymi technologiami reaktorów i synergią węglowo-jądrową.
- Przygotowanie programu udziału Polski we wszystkich fazach cyklu paliwowego,
- Przygotowanie udziału polskiego przemysłu w programie energetyki jądrowej.
- Przygotowanie planów dostosowania sieci przesyłowej dla elektrowni jądrowych.
W efekcie planowanych działań dotyczących energetyki jądrowej, zostanie przedstawiony Radzie Ministrów do zatwierdzenia program wprowadzenia energetyki jądrowej w Polsce. Ponadto, na tym etapie zostanie przygotowana infrastruktura organizacyjno-prawna,umożliwiająca wdrożenie programu. W szczególności zostaną zmniejszone takie bariery, jak: brak kadr i zaplecza do ich kształcenia, niewystarczająca wiedza w społeczeństwie na temat energetyki jądrowej, nieprzystosowany do budowy energetyki jądrowej system prawny, niedostateczna organizacja zaplecza naukowo badawczego dla energetyki jądrowej, brak składowiska odpadów promieniotwórczych oraz brak doświadczenia przemysłu w realizacji zamówień o klasie jakości wymaganej w przemyśle jądrowym.
Realizacja powyższych zadań wymaga podjęcia szybkich i zdecydowanych działań, gdyż czas na ich realizację jest krótki. Wprowadzanie energetyki jądrowej zajmuje bowiem 10 – 15 lat.
Dla skutecznego wdrożenia energetyki jądrowej w Polsce konieczne jest utrzymanie akceptacji społecznej.
Prognoza cen
nośników
energii
Ateńska 2006
Kształtowanie się
cen ropy, gazu i węgla
w latach 1987 – 2003
Średnie ceny ropy
z uwzględnieniem inflacji
(w latach 1946 – 2007
oraz prognoza do 2030)
Zużycie energii
elektrycznej
na mieszkańca
Wytwarzanie – prognoza
(Moce w systemie
po planowanych wycofaniach
oraz zapotrzebowanie
na moc)
Wytwarzanie
– koszty
zewnętrzne
Jednostkowy koszt
wytworzenia
energii elektrycznej
Struktura paliw
w produkcji energii
elektrycznej
– obecna (2005)
Struktura paliw
w produkcji energii
elektrycznej
– prognoza do 2030
autor:
Andrzej Chwas
Departament Dywersyfikacji Dostaw Nośników Energii w Ministerstwie Gospodarki
