Centra danych, które ogrzeją całe miasta? Taka inwestycja to nie wizja przyszłości – to już się dzieje. NASK i PGE Polska Grupa Energetyczna podejmą działania zmierzające do zbudowania centrów danych, czyli serwerowni do przechowywania i przetwarzania danych. Wyemitowane w ten sposób ciepło będzie oddawane do naszych kaloryferów.
Nie ma usługi, która nie opiera się dziś o cyfryzację. Bankowość elektroniczna, zapisy do lekarza, elektroniczny dziennik w szkole, rezerwacje hotelu, kupno nowego samochodu, ubrań i innych produktów. Wszystko robimy dziś przez internet – rynek rośnie w szybkim tempie, a z nim zapotrzebowanie na przesył danych.
Wszystkie te usługi potrzebują miejsca, w którym dane można bezpiecznie przechowywać i przetwarzać. Takim miejscem jest centrum danych, czyli data center. Wraz z rozwojem AI zapotrzebowanie na tego typu infrastrukturę będzie szybko rosło. NASK i PGE we współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji i Ministerstwem Aktywów Państwowych odpowiada na to wyzwanie.
Rozwój z korzyścią dla wszystkich
Polska jest obecnie największym rynkiem Data Center w Europie Środkowo-Wschodniej i pełni rolę naturalnego hubu cyfrowego dla tego regionu. Prognozy wskazują, że do końca dekady zasoby tego rynku mogą się co najmniej podwoić.
– To jasny dowód, że potrzebujemy takich inwestycji. Ale budowanie własnych centrów danych to nie tylko kwestia wygody czy biznesu – zaznacza Radosław Nielek, dyrektor NASK. – To większa kontrola nad tym, gdzie i jak przetwarzane są informacje, to większe bezpieczeństwo i niezależność cyfrowa.
Najciekawsza część tego rozwiązania kryje się w czymś, co zwykle uznaje się za problem. Serwery podczas pracy wydzielają duże ilości ciepła. W tradycyjnym centrum danych trzeba je odprowadzać, zużywając energię na chłodzenie. W modelu rozwijanym przez NASK i PGE ciepło ma stać się zasobem, który można ponownie wykorzystać.
– PGE wnosi do tego projektu unikalne aktywa: tereny inwestycyjne, infrastrukturę energetyczną, kompetencje w zakresie ciepłownictwa oraz doświadczenie w realizacji dużych projektów infrastrukturalnych – podkreśla prezes zarządu PGE Dariusz Lubera. – Dzięki temu możemy znacząco skrócić czas realizacji inwestycji i ograniczyć jej koszty. To przykład synergii pomiędzy transformacją cyfrową i energetyczną. Jednocześnie dla PGE jest to szansa na rozwój nowych kierunków działalności i budowę dodatkowych źródeł przychodów związanych z dynamicznie rosnącym rynkiem usług cyfrowych oraz nowoczesnej infrastruktury danych. Chcemy aktywnie uczestniczyć w tym trendzie, wykorzystując potencjał Grupy do tworzenia wartości zarówno dla gospodarki, jak i naszych klientów.
Oszczędności już na starcie
Dzięki zastanej infrastrukturze na terenach PGE, NASK postawi serwerownie, które będą tańsze o jedną trzecią niż budowa typu greenfield. Oszczędności daje dostęp do infrastruktury i rezygnacja z części instalacji związanych z chłodzeniem – klimatyzatorów czy wymienników ciepła. Ciepło, które w klasycznym data center jest uciążliwym odpadem i kosztem, tutaj staje się atutem, który wykorzysta PGE.
– To ważne szczególnie w kontekście wzmacniania bezpieczeństwa gospodarczego i technologicznego państwa – mówi minister aktywów państwowych Wojciech Balczun. – Polska potrzebuje własnej, nowoczesnej infrastruktury cyfrowej, która będzie obsługiwać rosnące potrzeby administracji, biznesu oraz rozwoju sztucznej inteligencji. Projekt realizowany przez NASK i PGE pokazuje, że państwowe podmioty mogą wspólnie tworzyć innowacyjne rozwiązania, które łączą rozwój nowych technologii z racjonalnym gospodarowaniem energią i troską o odbiorców ciepła.
Odpowiednio przygotowana instalacja pozwoli przekazywać je do systemu ciepłowniczego. Woda ogrzana dzięki pracy serwerów może wspomagać podgrzewanie wody sieciowej, a w efekcie – ogrzewanie budynków.
To nie wszystko. Centrum danych o mocy około 50 MW może generować ilość ciepła, której potrzebuje miejscowość licząca nawet 15 tys. mieszkańców.
– To już się dzieje na świecie. W Finlandii projekt Microsoft w Espoo wykorzystuje ciepło odpadowe z centrum danych do zasilania systemu ciepłowniczego obsługującego około 250 tys. mieszkańców – zaznacza premier Krzysztof Gawkowski. – My możemy być pionierami takiego rozwiązania w środkowej części Europy.
Technologia, która ma służyć ludziom
Współpraca NASK i PGE to coś więcej niż budowa kolejnych serwerowni.
To próba połączenia rozwoju cyfrowego z rozsądnym wykorzystaniem energii i istniejącej infrastruktury. Dobrze zaplanowane centra danych mogą wspierać rozwój usług AI i chmury, zwiększać bezpieczeństwo cyfrowe państwa, przyciągać nowe inwestycje i tworzyć miejsca pracy. Jednocześnie odzyskiwanie ciepła daje szansę, by część energii, która w innym przypadku zostałaby utracona, ponownie wykorzystać z korzyścią dla mieszkańców.
NASK w tę współpracę wnosi przede wszystkim doświadczenie w utrzymaniu infrastruktury IT, cyberbezpieczeństwie i świadczeniu usług chmurowych oraz data center.
Cel jest prosty: rozwijać nowoczesną infrastrukturę cyfrową, nie marnując zasobów, które już mamy. Technologia przyszłości powinna być nie tylko wydajna i bezpieczna, ale też dobrze służyć ludziom i otoczeniu.
Źródło: NASK
