Iluminacja obiektów
Iluminacja obiektów jest częścią techniki świetlnej i wymaga od projektanta znajomości zagadnień z :
– techniki świetlej
– architektury
– historii
– sztuki
– plastyki
– informatyki
Iluminacja jest to efekt działań, które za pomocą oświetlenia sztucznego i innych środków wyrazu eksponują obiekt w porze nocnej, głównie wizualnie.
Pojęcia zbliżone: oświetlenie architektoniczne, oświetlenie ozdobne obiektów.
Duże obiekty iluminowane:
– pałace i atrakcyjne budynki
– pomniki
– kościoły
– mury obronne, mosty, fasady
– obiekty inżynieryjne
– parki, ogrody, drzewa, krzewy, trawa
– zbocza górskie, klify itp.
Cele iluminacji:
– upiększenie wyglądu miasta, obszaru, ulicy wieczorem i w nocy,
– zwiększenie atrakcyjności obiektu iluminacji,
– pokazanie innego wyglądu obiektu,
– eksponowanie atrakcyjnych detali architektonicznych,
– stworzenie romantycznej, pełnej tajemniczości atmosfery wokół iluminowanego obiektu,
– uruchomienie wyobraźni obserwatora,
– skierowanie uwagi na wybrane obiekty lub detale obiektów,
– wydłużenie okresu użytkowania obiektu poprzez przyciągnięcie turystów i klientów,
– poprawa bezpieczeństwa obiektu i jego otoczenia,
– reklama firmy, której obiekt – siedziba jest iluminowana.
W porze dziennej obiekty oświetlone są z góry. Cienie tworzą się wyżej wystających elementów. Tło jest jasne. Iluminowany obiekt w nocy jest jasny na ciemnym tle. Światło jest kierowane od dołu. Cienie tworzą się ponad uwypukleniami. Powstaje inny, odmienny wizerunek obiektu.
Kryteria wyboru obiektów iluminacji:
K1 – spodziewany efekt wizualny iluminacji obiektu.
K2 – położenie – możliwość częstego oglądania przez turystów i przechodniów.
K3 – perspektywa obserwacji obiektu.
K4 – atrakcyjna forma architektoniczna obiektu lub atrakcyjna „rzeźba” elewacji.
K5 – znaczenie obiektu (historyczne, polityczne itp.).
K6 – techniczne uwarunkowania realizacji.
K7 – spodziewane koszty inwestycji iluminacji.
K8 – wkomponowanie w istniejącą „mapę” obiektów iluminowanych miasta.
Metody iluminacji
Metoda iluminacji jest to charakterystyczny sposób oświetlenia obiektu, który wynika z określonej wizji „nocnego wizerunku”, a który jest następstwem użycia określonego sprzętu oświetleniowego i skierowanie światła na elewację w charakterystyczny sposób. Wyróżniamy 3 sposoby iluminacji:
– metoda ogólna (zalewowa, powierzchniowa)
– metoda szczegółowa (punktowa, miejscowa)
– metoda mieszana
Metody tworzenia obrazu iluminowanego obiektu
– gra świateł i cienia (eksponowanie i ukrywanie)
– zamierzona nierównomierność iluminacji (podkreślenie lokalnych, atrakcyjnych elementów architektonicznych obiektu)
– regulowanie długością cienia poprzez mniej lub bardziej skośne kierowanie światła na elewację
– tworzenie smug świetlnych
– reżyseria oświetlenia (załączanie różnych poziomów oświetlenia, zapalanie i gaszenie naświetlaczy w zaplanowanej kolejności)
– powodowanie wrażenia ruchu
– współistnienie efektów świetlnych z innymi
– wytworzenie rytmu świetlnego, powtarzających się identycznych sekwencji architektonicznych lub plam świetlnych
– wykorzystanie tzw. Złudzeń optycznych i trików
– wydobywanie na pierwszy plan i umieszczanie w tle, powiększanie i zmniejszanie, przybliżane i oddalanie
Tok projektowania:
Analizy przygotowawcze:
1. Liczba kierunków obserwacji i charakterystyczne punkty ustawienia obserwatorów.
2. Pion budowli wraz z umiejscowieniem w otoczeniu.
3. Położenie obiektu w stosunku do kierunków światła.
4. Charakterystyczne wyposażenie każdej elewacji (rzeźba elewacji).
5. Właściwości obrazu dziennego obiektu przy oświetleniu kierunkowym (słonecznym) i rozproszonym (z nieboskłonu).
6. Właściwości odbiciowe i barwę elementów wykończeniowych elewacji.
7. Funkcja publiczna iluminowanego obiektu.
8. Atmosfera panująca w otoczeniu.
9. Oświetlenie otoczenia obiektu: istnienie reklam świetlnych, poziom oświetlenia w otoczeniu obiektu itp.
10. Historia obiektu i jego architektoniczne walory.
11. Dostęp do zasilania w energię elektryczną.
12. Istniejące możliwości mocowania opraw oświetleniowych.
Koncepcja iluminacji:
1. Wybór miejsc do iluminacji obiektu.
2. Wybór metody iluminacji.
3. Określenie punktów ogniskowych (punkt ogniskowania – inne wyeksponowane miejsca, obserwowane w drugiej kolejności po punktach przyciągania).
4. Określenie punktów przyciągania(punkt przyciągania – pierwszy element, na który najpierw zwraca uwagę obserwator).
5. Określenie sposobu (kierunku) skierowania światła na poszczególne płaszczyzny elewacji.
6. Określenie co ma być wyeksponowane i jak a co ma być ukryte.
7. Wybór barwy światła oświetlającego.
8. Określenie pożądanych poziomów iluminacji.
9. Zaplanowanie systemu załączania iluminacji.
Ilościowe zalecenia wymagań oświetleniowych:
L1 ≥ 4cd/m2 – niska jasność otoczenia
L2 ≥ 6cd/m2 – otoczenia o średniej jasności
L3 ≥ 12cd/m2 – jasne otoczenie
Powyżej 20cd/m2 już nie należy oświetlać !!
CDN
