W związku z Rozporządzeniem od 1 września 2009 z półek sklepowych sukcesywnie znikają:
- żarówki z bańkami matowymi wszystkich mocy,
- żarówki z bańką przeźroczystą, których moc przekracza 80 W,
- świetlówki kompaktowe nie posiadające klasy A.
W następnych latach będą wycofywane żarówki o mniejszych mocach (75W w 2010 r., 60W w 2011 r., 40W i mniej w 2012 r.).
Świetlówki kompaktowe
Popularnym zamiennikiem żarówek są świetlówki kompaktowe. Niestety mają one cechy stawiające pod znakiem zapytania sens takiej zamiany, w sytuacjach gdy światło w danym pomieszczeniu włącza się często, ale na krótki czas. Do takich pomieszczeń należą:
- komórki,
- garaże,
- piwnice,
- strychy,
- pomieszczenia WC,
- korytarze w mieszkaniach i w budynkach gospodarczych,
- wiele innych, małych pomieszczeń pomocniczych i magazynowych w budynkach przemysłowych i nieprzemysłowych.
Ponieważ czas osiągania pełnego strumienia przez świetlówkę kompaktową sięga kilku minut, często włącza się ją z pewnym wyprzedzeniem i nie wyłącza wychodząc nawet na krotko z pomieszczenia. W tym czasie energia pobierana z sieci zużywana jest bezużytecznie. Żarówkę można włączać tylko na czas faktycznie potrzebny. Dlatego w tych pomieszczeniach doskonale sprawdzały się dotychczas standardowe żarówki. A za tym świetlówki kompaktowe opłaca się instalować tylko w takich miejscach, w których użytkowane są przynajmniej przez kilka godzin dziennie.
Fakt krótkiego użytkowania światła w skali doby i roku sprawia, że pod znakiem, zapytania staje opłacalność wymiany żarówki na świetlówkę kompaktową, ze względu na znacznie wyższe koszty tej drugiej (dobrej jakości) w stosunku do ceny żarówki. W takich przypadkach w miejsce standardowej żarówki można zastosować żarówkę halogenową o nieco większej skuteczności oraz dwukrotnie większej trwałości, ale za to znacznie droższą.
Drugim problemem są gabaryty świetlówek kompaktowych i żarówek. Nie wszystkie lampy mają porównywalne kształty i wymiary. W niektórych przypadkach występuje konieczność wymiany także oprawy, co podnosi koszt operacji, a jej efektywność ekonomiczną stawia pod znakiem zapytania. Wśród zamienników żarówek wymienia się coraz częściej lampy diodowe.
Lampy diodowe
Dioda LED (ang. Light Emitting Diode) składa się z dwu warstw półprzewodników typu: „p” i „n” tworzących tzw. złącze epilaktyczne, w którym energia elektryczna jest przetwarzana bezpośrednio na światło. Z chwilą spolaryzowania złącza w kierunku przewodzenia, elektrony przechodząc do obszaru o niższym poziomie energetycznym, oddają część swojej energii w postaci kwantu energii świetlnej.
Średnia deklarowana przez producentów trwałość diod LED wynosi 50000 godzin, a ich skuteczność świetlna jest porównywalna ze świetlówkami kompaktowymi. Jednak moce i strumienie świetlne oferowanych lamp diodowych są na dzień dzisiejszy zbyt małe aby mogły zastąpić żarówki o większych mocach. Diody LED na razie dobrze spełniają swoje funkcje jako zamienniki żarówek wyposażonych w wewnętrzny odbłyśnik, a także do:
- oświetlania miejscowego lad kuchennych,
- w lampkach przy łóżku,
- jako elementy dekoracyjne.
W tym ostatnim przypadku wykorzystuje się różne barwy światła diod LED, w tym także układy trzydiodowe R G B (red-green-blue).
Dynamiczny rozwój tego typu źródeł światła daje jednak nadzieję, że w niedalekiej przyszłości mogą stać się rozsądną alternatywą dla innych typów lamp.
Więcej informacji na temat nowoczesnych źródeł światła i ich zastosowaniach w oświetleniu wnętrz oraz z zakresu instalacji elektrycznych znajdą Państwo w poradniku „Instalacje elektryczne i teletechniczne” Wydawnictwa Verlag Dashofer.
